Spel - Wikipedia Naar inhoud springen Hoofdmenu Hoofdmenu naar zijbalk verplaatsen verbergen Navigatie Hoofdpagina Vind een artikel Vandaag Etalage Categorieën Recente wijzigingen Nieuwe artikelen Willekeurige pagina Speciale pagina's Informatie Gebruikersportaal Snelcursus Hulp en contact Zoeken Zoeken Uiterlijk Doneren Account aanmaken Aanmelden Persoonlijke hulpmiddelen Doneren Account aanmaken Aanmelden Inhoud naar zijbalk verplaatsen verbergen Naar boven 1 Doel en middelen 2 Filosofisch 3 Sport en spel 4 Informatie 5 Strategie en tactiek 6 Spelregels 7 Soorten spellen 8 Literatuur 9 Zie ook 10 Externe links Inhoudsopgave omschakelen Spel 156 talen Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés العربية مصرى অসমীয়া Asturianu Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Žemaitėška Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी বাংলা བོད་ཡིག Brezhoneg Bosanski Català Нохчийн ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Čeština Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Võro Føroyskt Français Arpetan Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego Avañe'ẽ Wayuunaiki Gaelg Hausa עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Magyar Հայերեն Interlingua Bahasa Indonesia Ido Íslenska Medžuslovjansky 日本語 Patois Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Tyap Қазақша ಕನ್ನಡ 한국어 Къарачай-малкъар Kurdî Кыргызча Latina Ladino Lingua Franca Nova Limburgs Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latviešu Basa Banyumasan Malagasy Македонски മലയാളം Монгол मराठी Bahasa Melayu Mirandés Plattdüütsch Norsk nynorsk Norsk bokmål Nouormand Occitan Livvinkarjala ਪੰਜਾਬੀ Picard Polski Piemontèis پنجابی پښتو Português Runa Simi Rumantsch Română Русский Русиньскый संस्कृतम् Саха тыла Sicilianu Scots سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip Српски / srpski Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili தமிழ் తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Tagalog Tolışi Türkçe Xitsonga Татарча / tatarça Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt Walon Winaray 吴语 მარგალური ייִדיש 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Koppelingen bewerken Artikel Overleg Nederlands Lezen Bewerken Brontekst bewerken Geschiedenis Hulpmiddelen Hulpmiddelen naar zijbalk verplaatsen verbergen Handelingen Lezen Bewerken Brontekst bewerken Geschiedenis Algemeen Links naar deze pagina Gerelateerde wijzigingen Bestand uploaden Permanente koppeling Paginagegevens Deze pagina citeren Verkorte url verkrijgen Naar de oude parser overschakelen Afdrukken/exporteren Boek aanmaken Downloaden als PDF Afdrukversie In andere projecten Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Wikidata-item Uiterlijk naar zijbalk verplaatsen verbergen Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Zie Spel (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Spel. Kinderspel, geschilderd door Adriaen Brouwer en Joos van Craesbeeck, 17e eeuw Het blindemanspel, Cornelis Troost, ca. 1740 Paleiskinderen spelen, Song-dynastie De Hülsenbeck kinderen, 1805-1810 Little Mothers, L. Prang & Co., ca. 1861-1897 Een spel is een activiteit, buiten de gewone dagelijkse bezigheden, waaraan een of meer mensen - of bij uitbreiding andere diersoorten - deelnemen, als vermaak, maar ook om vaardigheden en talenten ten volle te benutten of te vergroten. In het meervoud is spellen: spel als "spelmateriaal", zoals gezelschapsspellen en computerspellen; spelen: het spel als bezigheid of activiteit, zoals het kinderspel of behendigheidsspelen. De term "spel" wordt ook wel gebruikt voor zaken waarbij vermaak niet het doel is, zoals soms bij een rollenspel, en bij serious games. Een spel is soms (vooral) bedoeld voor anderen die er naar kijken of luisteren, zoals bij toneelspel, een hoorspel, en een spelprogramma op televisie. Doel en middelen [bewerken | brontekst bewerken] Een spel wordt over het algemeen voor het plezier van de deelnemers gespeeld, hoewel een doel van het spel ook kan zijn bepaalde vaardigheden of kennis te vergroten. Kinderen spelen omdat ze het leuk vinden, maar ze leren er ook van. Over het algemeen is men het erover eens dat mensen in staat zijn puur om het plezier te spelen; bij dieren wordt verondersteld dat spel vooral als les dient. Sommige spellen kunnen door één persoon worden gespeeld, maar over het algemeen gaan twee of meer personen in een spel met elkaar een competitie aan. Er bestaan ook spellen waarbij de deelnemers niet tegen elkaar strijden, maar moeten samenwerken om het spel tot een goed einde te brengen. Dit zijn coöperatieve spellen. In België en Nederland bestaan vele spelletjesclubs waarvan de leden geregeld samenkomen om te spelen. Filosofisch [bewerken | brontekst bewerken] Filosoof David Kelly omschrijft een spel als "een vorm van recreatie die bestaat uit een verzameling regels die een doel aangeven dat moet worden bereikt en de toegestane middelen om het te bereiken". Dat dit niet alle vormen van spel beschrijft, geeft filosoof Ludwig Wittgenstein al aan als hij zegt dat het concept 'spel' niet kan worden gedefinieerd, en Stephen Linhart zegt: "Mensen zeggen dat je moet kiezen tussen spelen of het echte leven. Ik denk dat de bewering dat er een scheiding tussen die twee is, erg gevaarlijk is." Veel vakgebieden houden zich bezig met de studie van spel, waaronder antropologie, economie, speltheorie, statistiek, informatica/kunstmatige intelligentie, pedagogiek en de ludologie. In de 21e eeuw wordt steeds meer gezocht naar online entertainment, en groeit het aantal gelegenheden voor jong en oud om een spel via het internet te spelen. Sport en spel [bewerken | brontekst bewerken] Als een spel amusementswaarde heeft voor toeschouwers, kan het uitgroeien tot een sport, waarbij de spelers zich verenigen in een bond die toernooien en kampioenschappen organiseert of sanctioneert. Informatie [bewerken | brontekst bewerken] In sommige spellen beschikt een speler altijd over volledige informatie. In de meeste spellen is dat echter niet het geval, bijvoorbeeld doordat: men de hand en andere bezittingen van de andere spelers niet kan zien (scrabble, kaartspelen); men het doel of de opdracht van de andere spelers niet weet (risk, carrière); men (de volgorde van) de stapel of een andere voorraad niet kent (Magic: The Gathering, domino); algemene informatie (nog) verborgen is, bijvoorbeeld een deel van het bord of de wereld (civilization, Dungeons & Dragons); de zetten worden bepaald door het toeval, zoals een worp met een dobbelsteen (Mens erger je niet!, monopoly); de regels aangepast kunnen worden als spelers daartoe besluiten (Nomic). Het kan ook voorkomen dat op sommige momenten (een deel van) de informatie volledig is en vervolgens weer verloren gaat (Scotland Yard, annamaria koekoek). Bij onvolledige informatie zijn kansrekening en geluk, en soms ook geheugen (memory, babushka) wezenlijke onderdelen van het spel. In sommige spellen is het vergaren van informatie een belangrijk hulpmiddel (bridge, stratego) of zelfs het hoofddoel (cluedo). Bij volledige informatie is het in theorie mogelijk om met zekerheid de beste zet te bepalen en te weten of men kan winnen (zie Minimax). In de praktijk is dat echter alleen in eenvoudige gevallen te doen (bijvoorbeeld bij boter-kaas-en-eieren), en soms lukt het zelfs met een computer (nog) niet (dammen, schaken, go), doordat het aantal mogelijkheden zeer groot is. Strategie en tactiek [bewerken | brontekst bewerken] Bij het spelen van een spel hoort het nemen van besluiten. Alleen in de allereenvoudigste (kinder)spel(l)en, zoals ganzenbord, of in specifieke situaties, is slechts een enkele zet of actie mogelijk of komt redelijkerwijs slechts een voortzetting in aanmerking. Bij de besluitvorming kan onderscheid worden gemaakt tussen strategische planning en tactiek. Strategie is de algemene leidraad die een speler volgt tijdens een spel, en zal tijdens het spel niet of maar weinig veranderen. Enkele belangrijke strategische aspecten zijn opbouw, initiatief en balans. Tactiek is de wijze van handelen bij confrontaties, en kan tijdens een spel veelvuldig wisselen. Tactische elementen zijn bijvoorbeeld uitdagen, verrassen en verwarren. Een hoge geluksfactor, zoals bij poker, sluit geenszins uit dat strategie en tactiek uiteindelijk de doorslag geven. Ook bij behendigheidsspelen vormen strategie en tactiek een wezenlijk onderdeel van het spel. Spelregels [bewerken | brontekst bewerken] Spelregels zijn geboden waaraan een speler of beoefenaar van een sport of spel zich moet houden. Bij het niet-naleven van een spelregel kan iemand gediskwalificeerd worden. Spelregels komen voornamelijk voor bij gezelschapsspellen, computerspellen en sporten. Soorten spellen [bewerken | brontekst bewerken] balspel bordspel computerspel of game denksport dobbelen gezelschapsspel kaartspel kansspel puzzel raadspel rollenspel steekspel taalspel woordspel Nulsomspel Gedachtespel Literatuur [bewerken | brontekst bewerken] Jan Joost Lindner, De Spelletjesgek. Homo Ludens, bord- en kaartspelen in de Volkskrant, uitgegeven door de Volkskrant, 1996, ISBN 9071474356 Zie ook [bewerken | brontekst bewerken] Kinderspel Gamificatie Hobby Homo ludens Olympische Spelen Recreatie Sport Taalspel (Wittgenstein) Verkleedkist Externe links [bewerken | brontekst bewerken] Ducosim Nederlandse vertaling van 1045 buitenlandse spelen WikiWoordenboek Zoek spel op in het WikiWoordenboek. Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Spel&oldid=70545531" Categorie: Spel Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 17 jan 2026 om 09:43. Pagina is weergegeven met Parsoid. De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie. Wikipedia is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk. Privacybeleid Over Wikipedia Voorbehoud Contact juridisch & veiligheid Gedragscode Ontwikkelaars Statistieken Cookieverklaring Mobiele weergave Zoeken Zoeken Inhoudsopgave omschakelen Spel 156 talen Onderwerp toevoegen