Qortora · Search · Indexed page

ban.wikipedia.orgFetched 2026-08-17T11:44:06Z

Bali - Wikipédia

Bali - Wikipédia Cebur nuju daging Menu utama Menu utama gingsirang nuju sidebar engkebang Navigasi Kaca utama Kori sekaa Uahan sané mangkin Kaca ulah-aluh Wantuan Pasangkepan Rereh Rereh Tampilan Mapunia Kardi akun Manjing log Pekakas praragan Mapunia Kardi akun Manjing log Da…

Open original source · Full cached text

Bali - Wikipédia Cebur nuju daging Menu utama Menu utama gingsirang nuju sidebar engkebang Navigasi Kaca utama Kori sekaa Uahan sané mangkin Kaca ulah-aluh Wantuan Pasangkepan Rereh Rereh Tampilan Mapunia Kardi akun Manjing log Pekakas praragan Mapunia Kardi akun Manjing log Daging gingsirang nuju sidebar engkebang Pamahbah 1 Babad Maalih subséksi Babad 1.1 Masa kuna 1.2 Mapanggih kapining Portugis 1.3 Hindia Belanda 2 Géograpi Maalih subséksi Géograpi 2.1 Wates wewidangan 2.2 Watuan 3 Pamréntahan Maalih subséksi Pamréntahan 3.1 Gubernur Bali 3.2 Palaksana sesana Gubernur 3.3 Déwan Perwakilan 3.4 Wawengkon administratip 3.5 Kecamatan, désa miwah kelurahan 4 Ékonomi Maalih subséksi Ékonomi 4.1 Rasio Gini 4.2 Matani tur maabian 5 Démograpi 6 Kesehatan Maalih subséksi Kesehatan 6.1 Rumah sakit 7 Seni budaya Maalih subséksi Seni budaya 7.1 Museum 7.2 Lis Tetamian Budaya Tenbenda 8 Basa 9 Pustaka Maalih ''daftar isi'' Bali 67 basa Acèh العربية Azərbaycanca Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Betawi Banjar বাংলা Batak Mandailing Cebuano Čeština Deutsch ཇོང་ཁ English Esperanto Español Eesti فارسی Na Vosa Vakaviti Français Gaeilge Bahasa Hulontalo עברית हिन्दी Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Ilokano 日本語 Jawa Kumoring ភាសាខ្មែរ 한국어 کٲشُر Kurdî Lingua Franca Nova Latviešu Madhurâ Basa Banyumasan Māori Minangkabau मराठी Bahasa Melayu مازِرونی Nederlands Ирон ਪੰਜਾਬੀ Polski پنجابی پښتو Русский Саха тыла සිංහල Sunda Svenska தமிழ் ไทย Tagalog Toki pona Türkçe Українська اردو Tiếng Việt Winaray 吴语 閩南語 / Bân-lâm-gí 中文 Uah pranala Kaca Pabligbagan Basa Bali Basa Bali ᬩᬲᬩᬮᬶ ban-x-dharma ban-x-palmleaf ban-x-pku Wacén Uah Uah wit Cingak babad Piranti Piranti gingsirang nuju sidebar engkebang Parilaksana Wacén Uah Uah wit Cingak babad Umum Pranala iriki Uahan mapaiketan Unggahang berkas Pranala ajeg Pidarta kaca Anggit kaca puniki Ambil URL cutet Beralih ke parser lama Cétak/ékspor Kardi cakepan Unduh PDF Vérsi cétak Ring proyék lianan Wikimédia Commons Item Wikidata Tampilan gingsirang nuju sidebar engkebang Saking Wikipédia Aksara Latin   Aksara Bali     Suratan puniki kasurat nganggén basa alus. Bali bali. Propinsi ring Indonésia Pura Ulun Danu Bratan Pura Besakih Gunung & Danu Batur Pasih Kelingking Tanah Lot Grobogan Sekumpul Subak, Ceking Pasih Sanur <span lang=\"ban\" style=\"font-size:16px; line-height:2.1em; word-wrap: break-word; font-family:'Aksara Bali', 'Noto Sans Balinese';\" id=\"mwBg\">bali.</span>"}'>Kobér <span lang=\"ban\" style=\"font-size:16px; line-height:2.1em; word-wrap: break-word; font-family:'Aksara Bali', 'Noto Sans Balinese';\" id=\"mwCA\">bali.</span>"}'>Panji Kasengguh: "Pulo Déwata" Motto: Bali Dwipa Jaya balidwipajaya Peta Negara  Indonésia Rahina kaadegang 14 Agustus 1958 (rahina dadi)[1] Ibukota Kota Dénpasar (sadurung nyané Singaraja) Akéh satuan pamréntahan Lis Kabupatén: 8 Kota: 1 Kecamatan: 57 Kelurahan: 80 Désa: 636 Pamréntahan  • Gubernur I Wayan Koster  • Wakil Gubernur I Nyoman Giri Prasta  • Sékrétaris Daérah Dewa Madé Indra[2]  • Pamucuk DPRD Nyoman Adi Wiryatama Jimbar[3]  • Total 5.780,06 km2 (223,169 sq mi) Populasi[4]  • Total 4.336.900  • Kepadatan 732/km2 (1,900/sq mi) Démograpi  • Agama Hindu (kautama Hindu Dharma): 83,46% Islam 13,37% Kristen (2,54%) —Protestan (1,66%) —Katolik (0,88%) Buddha 0,54% Konghucu 0,01% Aliran Kapercayaan 0,01% tiosan 0,14%.[5]  • Wong (Sensus 2010) Wong Asli Bali Bali (84.96%), Bali Aga (0,4%) [6] Wong Jaba Jawa (9.60%), Madura (0.77%), Melayu (0.59%), Sasak (0.58%), Suku asal NTT (0.50%), Cina (0.38%), Sunda (0.30%), Bugis (0.24%), Batak (0.17%), tiosan (0.91%)[7] Wewidangan galah UTC+08:00 (WITA) Kode pos 80xxx-82xxx Kode area télépon Lis 0361 - Denpasar, Gianyar, Badung, Tabanan (siosan Baturiti), Tampaksiring, Ubud (Gianyar), Nusa Dua, Kuta (Badung), Sanur (Dénpasar Selatan) 0362 - Singaraja (Kabupatén Buléléng) 0363 - Amlapura (Kabupatén Karangasem) 0365 - Negara, Gilimanuk (Kabupatén Jembrana) 0366 - Klungkung, Bangli 0368 - Baturiti (Tabanan) ISO 3166 code ID-BA Nomor TNKB DK APBD Rp5.980.912.107.128,00 (2018[8]) PAD Rp3.348.053.405.328,00 DAU Rp1.268.585.388.000,00 DAK Rp1.102.440.440.000,00 Tembang daérah Bali Jagaddhita Flora Majegau Fauna Jalak Bali Situs web baliprov.go.id Propinsi Bali yéning cingakan saking satelit. Wawengkon Nusa Bali ring Indonésia (mawarna bang). Bali utawi Kapuloan Bali inggih punika wastan nusâ utawi propinsi ring Indonésia. Bali wénten ring negara Indonésia.[9][10] Kaapit antuk Nusa Jawa miwah Nusa Lombok, Nusa Bali jimbarnyané wantah 5.561 km². Propinsi Bali kapah antuk makudang nusa, sané sampun subaga sakadi: Nusa Bali, Nusa Penida, Nusa Ceningan, Nusa Lémbongan, tur nusa-nusa sané alitan. Ibukota Propinsi Bali magenah ring Dénpasar. Ring warsa 2014, akéh jadma ring propinsi Bali madué kirang langkung 4.25 yuta diri.[11] Propinsi Bali punika dados genah antuk pinih akéh wang sané maderbé Agama Hindu ring Indonésia.[12] Nusa Bali sampun kasub ring duranegara santukan kaasrian palemahan miwah budayanyané. Akéh toris sané rawuh meriki makardiang wawengkon ekonomi ring Provinsi Bali punika mapaiketan pisan ring pariwisata. Toris-toris sané mawisata ring Bali pinih akéh saking Cina, Malaisia, Jepang miwah Ostrali. Mawit saking katahné wénten pura sané kaantukan mepuja ring dewa-dewi, Bali kabaos Pulo Seribu Pura miwah Pulo Dewata. Babad [uah | uah wit] Kaca utama ring Babad Bali Arca Buddha sané kacunduk ring Goa Gajah. Masa kuna [uah | uah wit] Daweg kirang langkung warsa 2000 SM (Sadurung Masehi), Bali punika sampun kaungsi olih wang Austronesia sané magingsir saking Asia Kelod-Kangin miwah Oséania ngalintangin segara Nusantara punika. Basa miwah budaya ring Bali punika, madué kanti saking basa miwah budaya ring Nusantara, Malaisia, Pilipina, miwah Oséania. Peranti watu kapining warsa punika sampun kapanggihan ring Désa Cekik, Nusa Bali kanginan. Ring masa kuna, Agama Hindu ring Bali punika kapah dados sanga soroh luiripun: Pasupata, Bhairawa, Siwa Shidanta, Waisnawa, Bodha, Brahma, Resi, Sora miwah Ganapatya. Sabilang soroh punika madué déwa miwah dewi sané nglingsir. Mapanggih kapining Portugis [uah | uah wit] Galah kacunduk wang Bali tekén wang Éropa sané kapertama inggih punika ring 1512, ri tatkala kapal-kapal Portugis pamucukin olih Antonio Abreu miwah Francisco Serrão kacingakin ring Nusa Bali segara sané kaléran. Wangsa Portugis punika polih ngambarang Pulo Baliné ring warsa 1512 Monumen Puputan 1906 ring Dénpasar Hindia Belanda [uah | uah wit] Ring warsa 1597, Belanda, kamanggalanin antuk Cornelis de Houtman mewali ka Nusa Bali. Pamréntahan Belanda ngagegang kuasa ipun nyané ring Bali ri tatkala warsa 1840-an saking segara kalér Pulo Bali punika. Belanda ipun mapaduang kerajaan-kerajaan ring Bali mangda polih makuasa. Ri tatkala pamuput warsa 1890-an, Belanda nguasanin Pulo Bali ring sisi kidul. Ri tatkala sasih Juni 1860, nabé prani miwah tumbuhan Alfred Russel Wallace saking Wales, mewali ka Nusa Bali. Pawalian idané antuk pemineh biologi sané kabaosan Guwet Wallace. Guwet Wallace inggih punika guwet angen sané ngelintangin selat Lombok. Guwet punika masahang soroh prani miwah tumbuhan antuk wawengkon punika. Belanda ngutus makudang-kudang wadua miwah kapal ring Sanur ri tatkala warsa 1906 antuk megegebugin Bali. Kaantukin mapurinin wadua punika, wangsa raja ring puri Denpasar ngemargiang perang puputan. Mawit puputan punika, 200 wang Bali seda pikolih manyedayang ragane. Puri Klungkung taler ngaturang puputan kaantukin mapurinin wadua Belanda. Pamuput yuda punika, Belanda mapikolih makuasa ring Bali, sakewanten pikolih Belandané nenten mrebawa antuk agama miwah budaya. Pikolih Belandané ring Bali nenten taler kuat sakadi ring Jawi tur Maluku. Géograpi [uah | uah wit] Topograpi Nusa Bali Wates wewidangan [uah | uah wit] Kalér Segara Bali Kelod Segara Hindia Kauh Selat Bali, Propinsi Jawa Timur Kangin Selat Lombok, Propinsi Nusa Tenggara Barat Watuan [uah | uah wit] Watuan-watuan ring Bali puniki kantun nguda, antuk pentang aab ipun saking manggala miosén ngantos kuarter. Formasi Ulakan manados watuan pinih kuna, selanturné Formasi Sorga ring miosén tengah, taler Formasi Selatan ring ungkur miosén. Formasi Selatan puniki akéh magenah ring Bukit Jimbaran taler Nusa Penida, asapunika 3 formasi punika manados watuan pinih kuna ring Bali. Ring aab pliosén kamanggalain saking watuan Vulkanik Pulaki, selanturné Formasi Prapatagung miwah Formasi Asah. Ring aab kuarter puniki makehan watuan sané kawentuk marupa watuan vulkanik, tiosan Formasi Palasari sané minengahin aab manggala kuarter sareng aab kuarter. Manggala kuater wénten Vulkanik Jembrana, Vulkanik Batur, Buyan miwah Beratan Kuna, taler Vulkanik Seraya. Ring watuan pinih nguda wénten parilaksana vulkanis saking Batur, Buyan, Beratan Kuna. Sesampun nyané gunung vulkanis ageng punika rusak, kawéntenang Vulkanik Batur, Vulkanik Agung, Vulkanik Batukau miwah Vulkanik Pohen, Sengayang, miwah Lesong.[13] Pamréntahan [uah | uah wit] Gubernur Bali [uah | uah wit] Kaca utama ring Gubernur Bali No. Poto Gubernur Ngawit Jabatan Wesana Jabatan Partai Wakil Gubernur Kalpa Catetan Residen Bali 1 Anak Agung Bagus Sutedja 1950 1958 Ten wénten 1 [ket. 1] 2 I Gusti Bagus Oka 1958 1959 2 Gubernur Bali (1) Anak Agung Bagus Sutedja* 14 Agustus 1959 1965 Non Partai Drs. Dewa Made Wedagama (1929-1984)** 2 (1959) [ket. 2] [ket. 3] 3 I Gusti Putu Martha (1913–1992) 1965 1967 Non Partai I Gusti Ngurah Pindha (1924-1991)* 3 (1965) [ket. 4] 4 Berkas:Soekarmen.jpg Soekarmen (1925–1988) 1967 27 Agustus 1978 Militer I Gusti Ngurah Pindha (1924-1991)* 4 (1967) [ket. 5] 5 Ida Bagus Mantra (1928–1995) 27 Agustus 1978 27 Agustus 1983 Non Partai — 5 (1978) [14] 27 Agustus 1983 27 Agustus 1988 6 (1983) 6 Ida Bagus Oka (1936–2010) 27 Agustus 1988 27 Agustus 1993 Non Partai — 7 (1988) 27 Agustus 1993 23 Mei 1998 Ahim Abdurahim 8 (1993) [ket. 6] 7 Dewa Made Beratha (Lahir</span>"}]]}'>l.1941) 27 Agustus 1998 28 Agustus 2003 Non Partai I Gusti Bagus Alit Putra 9 (1998) 28 Agustus 2003 28 Agustus 2008 Partai Démokrasi Indonésia Perjuangan I Gusti Ngurah Kesuma Kelakan 10 (2003) [15] 8 I Made Mangku Pastika (Lahir</span>"}]]}'>l.1951) 28 Agustus 2008 29 Agustus 2013 Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan Anak Agung Gede Ngurah Puspayoga 11 (2008) [16] 29 Agustus 2013 29 Agustus 2018 Partai Démokrat I Ketut Sudikerta 12 (2013) [17][18] 9 I Wayan Koster (Lahir</span>"}]]}'>l.1962) 5 September 2018 5 September 2023 Partai Démokrasi Indonésia Perjuangan Tjokorda Oka Artha Ardana Sukawati 13 (2018)   Non Partai / Panugasan Pameréntah   Partai Golongan Karya (Golkar)   Militer   Partai Démokrat   Partai Démokrasi Indonésia Perjuangan (PDI-P) Palaksana sesana Gubernur [uah | uah wit] Puniki lis Pelaksana Sesana Gubernur sané mangentosin Gubernur petahana sané kantun cuti kampanye utawi ring masa transisi Potret Palaksana sesana Gubernur Ngawit jabatan Puput jabatan Wesana Ket. Gubernur Définitif Ahim Abdurahim (Palaksana Sesana) 23 Méi 1998 27 Agustus 1998 — [ket. 7][19] Transisi Hamdani (Panjabat) 29 Agustus 2018 5 Séptémber 2018 — [ket. 8] [20] Transisi Sang Made Mahendra Jaya (Penjabat) 5 Séptémber 2023 Petahana — Transisi Catetan ↑ Dados Residen Bali. Bali sadurung Propinsi ↑ dados gubernur sesampun pangadegan propinsi anyar ↑ wakil gubernur kaamong olih sékrétaris daérah ngantos ungkur 1965 ↑ ngamong dados wakil gubernur Bali kapertama warsa 1966-1971 ↑ ngantos 1971 ↑ Kaangkat dados Manteri Negara Urusan Kapendudukan ↑ Ngarangkep dados Wakil Gubernur Bali ↑ Ngarangkep dados St…