OSI model - Wikipedia Idi na sadržaj Glavni meni Glavni meni premjesti na bočnu traku sakrij Navigacija Početna strana Istaknuti članci Portali Kategorije Nedavne izmjene Nasumična stranica Interakcija Pomoć Igralište Vrata zajednice Čaršija Novosti Pretraga Traži Izgled Donacije Napravi korisnički račun Prijavi me Lični alati Donacije Napravi korisnički račun Prijavi me Sadržaj premjesti na bočnu traku sakrij Početak 1 Razvoj 2 Slojevi OSI referentnog modela Uključi/isključi podsekciju Slojevi OSI referentnog modela 2.1 1. Fizički sloj 2.2 2.Sloj veze 2.3 3.Mrežni sloj 2.4 4.Transportni sloj 2.5 5.Sloj sesije 2.6 6.Sloj prezentacije 2.7 7.Sloj aplikacije 3 Primjeri 4 Također pogledajte 5 Reference Uključi/isključi sadržaj OSI model 73 jezika Afrikaans العربية Asturianu Azərbaycanca Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Български বাংলা Català Čeština Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Gaeilge Galego ગુજરાતી עברית हिन्दी Hrvatski Magyar Հայերեն Bahasa Indonesia Ido Italiano 日本語 ქართული Қазақша 한국어 Latina Lombard Lietuvių Latviešu Македонски മലയാളം Монгол Bahasa Melayu မြန်မာဘာသာ Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Polski Português Română Русский Scots Srpskohrvatski / српскохрватски සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip Српски / srpski Svenska తెలుగు ไทย Türkçe ChiTumbuka Українська Oʻzbekcha / ўзбекча Tiếng Việt 吴语 Yorùbá 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 Uredi veze Stranica Razgovor bosanski Čitaj Uredi Uredi izvor Historija Alati Alati premjesti na bočnu traku sakrij Radnje Čitaj Uredi Uredi izvor Historija Općenito Šta vodi ovamo Srodne izmjene Postavi datoteku Trajni link Informacije o stranici Citiraj ovu stranicu Skraćeni link Prebaci na stari raščlanjivač Štampanje / izvoz Napravi knjigu Preuzmi kao PDF Za štampanje Na drugim projektima Wikimedia Commons Stavka na Wikipodacima Izgled premjesti na bočnu traku sakrij S Wikipedije, slobodne enciklopedije Ovom članku potrebna je jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija. Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o jezičkim i stilskim standardima Wikipedije. Ako niste sigurni kako bi članak trebao izgledati, pogledajte neke od dobrih članaka. Ovaj članak nije preveden ili je djelimično preveden. Ako smatrate da ste ga sposobni prevesti, kliknite na "Uredi" i prevedite ga vodeći računa o enciklopedijskom stilu pisanja i pravopisu bosanskog jezika. OSI model po slojevima 7.  Aplikacijski sloj NNTP SIP SSI DNS FTP Gopher HTTP NFS NTP SMPP SMTP SNMP Telnet DHCP Netconf više... 6.  Prezentacijski sloj MIME XDR ASN.1 5.  Sloj sesije Named pipe NetBIOS SAP PPTP RTP SOCKS SPDY 4.  Transportni sloj TCP UDP SCTP DCCP SPX 3.  Sloj mreže IP IPv4 IPv6 ICMP IPsec IGMP IPX AppleTalk X.25 PLP 2.  Sloj veze ATM ARP IS-IS SDLC HDLC CSLIP SLIP GFP PLIP IEEE 802.2 LLC MAC L2TP IEEE 802.3 Frame Relay ITU-T G.hn DLL PPP X.25 LAPB Q.922 LAPF 1.  Fizički sloj EIA/TIA-232 EIA/TIA-449 ITU-T V-Series I.430 I.431 PDH SONET/SDH PON OTN DSL IEEE 802.3 IEEE 802.11 IEEE 802.15 IEEE 802.16 IEEE 1394 ITU-T G.hn PHY USB Bluetooth RS-232 RS-449 p r u Komuniciranje u OSI-modelu OSI referentni model ili referentni model za otvoreno povezivanje sistema (engleski: Open Systems Interconnection Basic Reference Model) jeste najkorišćeniji apstraktni opis arhitekture mreže. Opisuje interakciju uređaja (hardware-a), programa, servisa (software-a) i protokola pri mrežnim komunikacijama. Koriste ga proizvođači pri projektovanju mreža, kao i stručnjaci pri izučavanju mreža. OSI model dijeli arhitekturu mreže u sedam logičkih nivoa, daje spisak funkcija, servisa i protokola koji funkcionišu na svakom od nivoa. Razvoj [uredi | uredi izvor] Većina servisa i protokola, u kontekstu komunikacionh mreža, funkcionišu kao jedinstvena celina. Da bi se opisala veza između njih, njihova funkcija u svakom od procesa komunikacije, a isto tako i da bismo razumeli sam proces, uvedena je konceptualna skica, tj. referentni model. Još jedan od razloga uvođenja referentnog modela je da se izvrši standardizacija samih protokola. U samim početcima nastajanja mreža, različite firme su primenjivale svoja rešenja, tako da je komunikacija bila moguća samo između računara u okviru mreže tog istog proizvođača. Među najvažnije protokolarne modele koje su razvile pojedinine kompanije spadaju: Arhitektura mrežnih IBM sistema - IBM Systems Network Architecture (SNA) DECnet firme Digital Netware firme Novell AppleTalk firme Apple Prvi razvijeni TCP/IP model. Krajem 1979. godine, Međunarodna organizacija za standardizaciju ISO, kreirala je referentni model OSI da bi se prevazišli ovi problemi, a 1984. godine štampala je reviziju ovog modela koja je postala međunarodni standard i vodič za umrežavanje. Naziv otvoren sistem (javni), potiče od toga što ga je moguće stalno modifikovati, a da pri tome učestvuju svi. Svaka izmena koja bi se implementirala i prihvati postala bi standard. TCP/IP protokol je tek jedan od primera otvorenog sistema, naime na oblik protokola može se uticati putem RFC-a, tehničkih izveštaja koji su objavljeni (dati na uvid) i koje su analizirla internet udruženja. Slojevi OSI referentnog modela [uredi | uredi izvor] OSI referentni model se sastoji od sedam različitih nivoa, podeljenih u dve grupe. Prvu grupu sačinjavaju gornja tri sloja, slojevi aplikacije, prezentacije i sesije. Ona ima za ulogu da opiše proces interakcije korisnik-računar, rad korisnika s aplikacijom i proces komunikacije aplikacija među sobom kao krajnjim tačkama. Druga grupa je sačinjena od donja četiri sloja koji definišu kako se prenose informacije sa jednog na drugi kraj (od jednog do drugog korisnika). OSI referentni model Slojevi Jedinica Protokoli Aplikacija Mrežni procesi vezani za aplikaciju Podatak HTTP, FTP, Telnet, DNS, DHCP, POP/SMTP Prezentacija Enkripcija i kodiranje podataka Podatak Sesija Uspostavljanje sesije krajnjih korisnika Podatak NetBIOS, PAP, CHAP, SSH Transport Veza, pouzdanost, transport Segment Datagram TCP, UDP Mreža Logičko adresiranje i rutiranje Paket IP, ICMP, ARP, RARP Sloj veze Fizičko adresiranje, pristup medijumu Frejm (Okvir) PPP, HDLC, Frame Relay Fizički sloj Transmisija signala Bit Token Ring IEEE 802.11 1. Fizički sloj [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Fizički sloj Definiše električna i fizička svojstva mrežnih uređaja (mrežnih adaptera - engleski termin u širokoj upotrebi je NIC (engleski: Network Interface Card) . Definišu se naponski nivoi, broj pinova na konektorima (odnosno parica u kablovima), ili debljina opleta koaksijalnog kabla. Mrežne kartice (integrisane na matičnoj ploči ili samo utaknute u sabirnicu na matičnoj ploči), hub-ovi i repeater-i su primjeri uređaja na fizičkom sloju OSI modela. 2.Sloj veze [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Sloj veze Brine se za razmjenu podataka između mrežnih uređaja, i za detekciju/korekciju mogućih grešaka u fizičkom sloju. Uređaji komuniciraju pomoću "hard-kodiranih" adresa (MAC adrese kod ethernet mrežnih uređaja), i komunikacija na ovome nivou je moguća samo unutar lokalnih mreža. Komutatori (Switchevi) su uređaji koji "rade" na sloju podataka, jer oni čuvaju u memoriji MAC adrese svih mrežnih uređaja koji su spojeni na njih, i kad do njih dođe paket, oni pročitaju adresu polaznog i odredišnog uređaja iz zaglavlja, te ostvaruju električnu vezu između ta dva uređaja. 3.Mrežni sloj [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Sloj mreže Na internetu je ogroman broj računara, a mi ih raspoznajemo po njihovim imenima u obliku ime.domen.vršni_domen (npr. sr.wikipedia.org) Naravno, taj sistem je napravljen radi ljudi, i takozvani DNS serveri pretvaraju takve upite internet preglednika u IP adrese, po IPv4 standardu u adresu tipa a.b.c.d, gdje su a,b,c i d brojevi od 0 do 255 (veličina riječi 1 bajt), ili IPv6 standardu. Ali, mrežne kartice u računarima nemaju IP adrese, nego MAC adrese. To znači da je potreban još jedan sloj, koji će pretvoriti IP adrese u MAC adrese. Kad bi svaki računar na internetu imao tablicu pretvaranja IP adresa u MAC adrese, to bi bilo vrlo nepraktično, iz više razloga, kao što su veličina tablice, ili dodavanje novih adresa, pa je smišljeno drugo rješenje. Na svakom segmentu mreže (subnetu) postoji usmjernik (ruter), koji posjeduje tabelu usmjeravanja. Pakete koji dođu do njega, a cilj im nije na lokalnom mrežnom segmentu, on prosljeđuje dalje, a pakete koji su namijenjeni lokalnoj mreži, prosljeđuju se na lokalnu mrežu. To se izvodi tako što dok ostali uređaji na mreži imaju jedan mrežni adapter (NIC), usmjernik ima dva. Jedan je povezan na lokalnu mrežu, a drugi na spoljašnju, pa usmjernik pakete koje dobije na lokalnoj mreži, a koji su namijenjeni vanjskom svijetu upućuje napolje, a pakete iz spoljašnjeg svijeta upućene lokalnoj mreži upućuje unutra. 4.Transportni sloj [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Transportni sloj Ovaj sloj vodi računa o paketima koji putuju između dva računara. Primjeri protokola na transportnom sloju su TCP i UDP. Ako se neki paket "izgubi" na putu, TCP će tražiti da se ponovo pošalje, pa je stoga pogodan za razmjenu podataka za koje je integritet podatak na višem nivou od brzine prijenosa. S druge UDP nema kontrolu da li se poneki paket zagubio, pa je zgodan za multimedijalne aplikacije, gdje nije toliko bitno da li se zagubi poneki paket, nego je bitna brzina komunikacije. 5.Sloj sesije [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Sloj sesije Bavi se uspostavljanjem veze između krajnjih korisnika, i sinhronizacijom iste. Najlakše ga je objasniti kod videa preko interneta, gdje ne želimo imati ton bez slike, ili sliku bez tona, ili oboje ali bez sinhronizacije. Za to se brine ovaj sloj. 6.Sloj prezentacije [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Sloj prezentacije Podaci koji se koriste na raznim računarima se kodiraju na razne načine (little-endian, big-endian); txt datoteke na Mac-u, juniksu i Windows-ima na različite načine označavaju prelazak u novi red. Sve takve konverzije se izvode (ukoliko su implementirane) na prezentacionom sloju. 7.Sloj aplikacije [uredi | uredi izvor] Glavni članak: Sloj aplikacije Na ovom sloju programer koristi API-je kojima ostvaruje mrežnu komunikaciju s određenom svrhom, a da pritom ne mora voditi računa o nižim slojevima, za koje se brine operativni sistem. Primjeri protokola na ovom sloju su HTTP, FTP, telnet, SMTP, NNTP i mnogi drugi. Primjeri [uredi | uredi izvor] Layer OSI protocols TCP/IP protocols Signaling System 7[1] AppleTalk IPX SNA UMTS Misc. examples # Ime 7 Aplikacija FTAM, X.400, X.500, DAP, ROSE, RTSE, ACSE[2] CMIP[3] NNTP, SIP, SSI, DNS, FTP, Gopher, HTTP, NFS, NTP, DHCP, SMPP, SMTP, SNMP, Telnet INAP, MAP, TCAP, ISUP, TUP AFP, ZIP, RTMP, NBP RIP, SAP APPC HL7, Modbus 6 Prezentacija ISO/IEC 8823, X.226, ISO/IEC 9576-1, X.236 MIME, SSL, TLS, XDR AFP TDI, ASCII, EBCDIC, MIDI, MPEG 5 Sesija ISO/IEC 8327, X.225, ISO/IEC 9548-1, X.235 Sockets. Session establishment in TCP, RTP, PPTP ASP, ADSP, PAP NWLink DLC? Named pipes, NetBIOS, SAP, half duplex, full duplex, simplex, RPC, SOCKS 4 Transportni ISO/IEC 8073, TP0, TP1, TP2, TP3, TP4 (X.224), ISO/IEC 8602, X.234 TCP, UDP, SCTP, DCCP DDP, SPX NBF 3 Mrežni ISO/IEC 8208, X.25 (Packet-LaISO/IEC 8878, X.223, ISO/IEC 8473-1, CLNP X.233. IP, IPsec, ICMP, IGMP, OSPF, RIP, BGP SCCP, MTP ATP (TokenTalk or EtherTalk) IPX RRC (Radio Resource Control) and BMC (Broadcast/Multicast Control) NBF, Q.931, NDP ARP (maps layer 3 to layer 2 address), IS-IS 2 Data Link ISO/IE…