Qortora · Search · Indexed page

io.wikipedia.orgFetched 2026-08-13T19:48:24Z

2026 - Wikipedio

2026 - Wikipedio Irez a kontenajo Chef-menuo Chef-menuo movar a latera panelo celez Navigado Chefpagino Portalo di la komunitato Recenta chanji Pagino hazarde Helpo Specala pagini Serchuro Serchez Aspekto Donacaji Krear konto Enirar Personala utensili Donacaji Krear konto Enirar …

Open original source · Full cached text

2026 - Wikipedio Irez a kontenajo Chef-menuo Chef-menuo movar a latera panelo celez Navigado Chefpagino Portalo di la komunitato Recenta chanji Pagino hazarde Helpo Specala pagini Serchuro Serchez Aspekto Donacaji Krear konto Enirar Personala utensili Donacaji Krear konto Enirar Kontenajo movar a latera panelo celez Komenco dil artiklo 1 Klimato ed ambiento 2 Eventi 3 Sporto 4 Naski 5 Morti 6 Nobel-premiiziti 7 Referi Ŝaltu la enhavtabelon 2026 166 Lingui Аԥсшәа Afrikaans Alemannisch Aragonés العربية الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Kotava Aymar aru Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Žemaitėška Batak Toba Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български Banjar বাংলা བོད་ཡིག বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী Brezhoneg Bosanski Català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Cebuano کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Zazaki ދިވެހިބަސް Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Võro Føroyskt Français Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Gàidhlig Galego گیلکی Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית Hrvatski Hornjoserbsce Magyar Հայերեն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Ilokano Íslenska Italiano 日本語 Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Қазақша ភាសាខ្មែរ 한국어 کٲشُر Kurdî Коми Kernowek Кыргызча Latina Lëtzebuergesch Luganda Limburgs Ligure Lietuvių Latviešu Basa Banyumasan Malagasy Māori Македонски മലയാളം Монгол मराठी Bahasa Melayu မြန်မာဘာသာ مازِرونی Nāhuatl Napulitano Nedersaksies नेपाल भाषा Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Occitan Livvinkarjala Ирон ਪੰਜਾਬੀ Papiamentu Polski پنجابی Português Runa Simi Română Русский Русиньскый Sardu Sicilianu سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски တႆး සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Anarâškielâ Српски / srpski Sunda Svenska Kiswahili Ślůnski தமிழ் ತುಳು తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Tolışi Türkçe Татарча / tatarça Тыва дыл ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Tiếng Việt West-Vlams Volapük Winaray 吴语 მარგალური Zeêuws ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 Redaktar ligili Artiklo Debato Ido Lektar Redaktar Redaktar fonto Kronologio Utensili Utensili movar a latera panelo celez Agadi Lektar Redaktar Redaktar fonto Kronologio Ordinara Quo ligesas adhike? Relatanta chanji Adkargar arkivo Permananta ligilo Informo pri ca pagino Citar ca pagino Obtenar kurta URL Uzar anciena analizilo Imprimar/exportacar Kreez libro Deskargar quale PDF Imprimebla versiono En altra projeti Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Redakto en Wikidata Aspekto movar a latera panelo celez De Wikipedio Historio > yarcento Yarcenti: 20ma21ma22ma Yardeki: 2000a • 2010a • 2020a • 2030a • 2040a 2050a • 2060a • 2070a • 2080a • 2090a 2100a Yari: 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 2026 • 2027 • 2028 • 2029 • 2030 2031 • 2032 • 2033 • 2034 • 2035 2036 • 2037 • 2038 • 2039 • 2040 2041 • 2042 • 2043 • 2044 • 2045 2046 • 2047 • 2048 • 2049 • 2050 2051 • 2052 • 2053 • 2054 • 2055 2056 • 2057 • 2058 • 2059 • 2060 2061 • 2062 • 2063 • 2064 • 2065 2066 • 2067 • 2068 • 2069 • 2070 2071 • 2072 • 2073 • 2074 • 2075 2076 • 2077 • 2078 • 2079 • 2080 2081 • 2082 • 2083 • 2084 • 2085 2086 • 2087 • 2088 • 2089 • 2090 2091 • 2092 • 2093 • 2094 • 2095 2096 • 2097 • 2098 • 2099 • 2100 La yaro 2026 (MMXXVI per Romala algarismi) esas ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Gregoriala kalendario. Ol esas la 26ma yaro di la triesma yarmilo, la 26ma yaro di la 21ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 2020a. Che Chiniana horoskopo, 2026 esas la Yaro di la Kavalo. Klimato ed ambiento [redaktar | redaktar fonto] L'unesma trimestro dil yaro komencis kun alta temperaturi: segun klimatal organizuro Copernicus Climate Change Service (C3S), januaro 2026 esis la 5ma maxim varma januaro de la historio,[1], kun mezavalora temperaturo di 12,95 °C, 0,51°C plu alta kam la mezavalora temperaturo kalkulita inter 1991 e 2020. En sudala misfero, temperaturi atingis 49.5°C en Ceduna, Australia, nova rekordo por ta loko[1]. Samatempe, eventis forta ondi di koldeso en norda misfero, violentoza pluvegi en sudal Afrika e forta kaloro ed incendii asociita a li en Australia, Chili e Patagonia. Ye la 4ma di januaro, rara tornado frapis Frattocchie, regiono Lazio, Italia. Ye la 6ma di januaro, tempestovento Goretti formacesis, ed ye la 8ma di januaro ol frapis insuli Scilly per venti qui atingis 160 km/h, e Kornwal per venti qui atingis 198 km/h. Mili di personi restis sen elektro. De la 22ma di januaro til la 8ma di februaro, serio di forta tempesti (Harry, Ingrid, Joseph, Kristin, Leonardo, Marta) frapis Iberia, Italia ed Unionita Rejio, per venti qui atingis 200 km/horo, ed efektigis inundadi e domaji en substrukturi. Entote 16 personi mortis e plua kam 500 vundesis. Ye la fino di januaro, tempesto Kristin frapis Portugal per venti qui atingis 202 km/h, qui renversis arbori, domi ed altra strukturi, e blokusis chosei. Inter 800 mil e 1 milion personi restis tempale sen elektro[2]. En la lando, domaji atingis 5,33 miliard Euri[3]. Ank en januaro, Europa frapesis per forta koldeso-ondi, la maxim forta depos 2010. Samatempe, temperaturi en Arktiko superiris historiala averajo. En parti de central Azia, Japonia ed estala Rusia, januaro 2026 esis plu humida kam historiala mezavaloro. En februaro, tempesti Leonardo e Marta efektigis plusa inundadi e teroglitadi en Portugal e Hispania. Adminime 19 personi mortis e 35 mil habiteyi domajesis. En januaro e februaro, Indonezia frapesis per pluvegi qui efektigis inundadi e teroglitadi. Ye la 24ma di januaro, tempesti efektigis granda teroglitado en West-Bandung, qua produktis plua kam 80 morti[4]. En februaro, inundadi anke frapis Nord-Kalimantan. Indonezia e Filipini anke frapesis da ciklono Penha. De la 3ma til la 7ma di februaro, tempesti asociita ad ol frapis Norda Mindanao e Visayas, e produktis 12 morti e 25,5 milion dolari en domaji. Dum l'unesma trimestro di 2026, nenormala pluvegi qui komencabis en decembro afektis cirkume 1,9 milion personi en sudal Afrika, de qui cirkume 723 mil nur en Mozambik[5]. Cirkume 440 mil hektari di kultivita tereni afektesis, bestii mortis e domeyi destruktesis. En Malawi, pluvegi superiris 285 mm en singla dio, ed efektigis inundadi e destrukto di kultivi. En Madagaskar, du tropikala cikloni frapis la lando: Fytia ye la 31ma di januaro, e Gezani ye la 10ma di februaro. Le du afektis plua kam 681 mil personi e produktis 71 morti[6]. Altralatere, en Angola eventis forta sikeso qua afektis kultivi e pastureyi. En Kanada ed en Usa eventis forta glacio-tempesto inter la 22ma e la 30ma di januaro, qua interuptis transporti e la furniso di elektro. Ye komenco di februaro, Freeport, en Bahama, enrejistris la maxim basa temperaturo de sua historio. Altralatere, forta kaloro-ondi e basa humideso atmosferala favoris incendiegi che regioni Biobío e Ñuble, en Chili, Sud-Amerika. Til la komenco di februaro, 21 personi mortabis e plua kam 330 vundabis pro incendii qui brulis plua kam 34 mil hektari e destruktis plua kam 4100 domi en la lando. Ank en Arjentinia, nome en Patagonia, incendii afektis forestala e kultivala regioni. En Brazilia, pluvegi frapis stato Minas Gerais, nome municipi Juiz de Fora ed Ubá ye la fino di februaro e komenco di marto. Lokala autoritatozi informis 70 morti, 5 desaparinti e granda destrukto en imobli e vehili, en chosei, e riski pri teroglitadi. En Peru, efekti di El Ninyo en la rivo produktis inundadi e teroglitadi, 58 morti e destrukto di chosei e plantacerii. Ank enrejistresis pluvegi en Kolumbia. De la 10ma til la 24ma di marto enrejistresis serio di tempesti en Havayi. Dum ta periodo, Maui recevis entote 1 395 mm di pluvi, preske rekordo historiala. Ye la sudo di Oceania, Australia enrejistris du kaloro-ondi en januaro. Serio di incendii qui komencis en stato Victoria ye la 7ma di januaro brulis plua kam 300 mil hektari, destruktis plua kam 300 strukturi ed efektigis 1 morto. Ye la 17ma di marto, tropikala ciklono Narelle formacesis sur Koralia maro e translojis su adnorde, kun forta venti, pluvegi, inundadi ed interupto di transporti e furniso di elektro. En Antarktika, l'extenso di glacio-kovrajo sur l'oceano esis cirkume 5 milion km² dum l'unesma trimestro dil yaro. To signifikis diminutado per 8% di la kovrajo kompare la mezavaloro kalkulita inter 1991 e 2020. En februaro, glacio-kovrajo esis cirkume 2,58 milion km², cirkume 260 mil km² min granda kam la mezavaloro kalkulita inter 1991 e 2020. Ye la 22ma di mayo komencis forta kaloro-ondi qui krevis rekordi di temperaturi en Austria, Belgia, Chekia, Dania, Francia, Germania, Hispania, Hungaria, Italia, Nederlando, Polonia, Rumania, Slovakia, Slovenia ed Unionita Rejio. La maxim alta temperaturo enrejistresis en Noto, Sicilia: 46,5 °C ye la 22ma di julio. De la 22ma til la 30ma di julio, forestala incendii en Hispania, Portugal e Francia koaktas plua kam 300 mil personi abandonar lia domi. Franca e Hispana autoritatozi deklaras ke to esas la maxim dizastroza incendii depos multa yardeki[7]. Eventi [redaktar | redaktar fonto] 1ma di januaro - Bulgaria adoptas Euro kom monetaro, divenanta la 21ma stato che Eurozono.[8] 1ma di januaro - Explozo ed incendio en drinkerio che urbo Crans-Montana, kantono Valais, Suisia, produktas plua kam 40 morti e plua kam 100 plusa homi vundita[9]. 2ma di januaro - Sud-Koreana korto lansas komiso por aresto di ex-prezidanto Yoon Suk Yeol pos akuzaji pri abuzi dum lua dekreto di militala judicio en 2024. 3ma di januaro - Usa lansas diversa aeral ataki kontre Venezuela e forkaptas prezidanto Nicolás Maduro[10]. 3ma di januaro - La chef-urbo di Equatorala Guinea transferesas de Malabo a Ciudad de la Paz.[11] 5ma di januaro - Adminime 14 personi mortas dum rapida inundadi che insuli Siau Tagulandang Biaro, Nordala Sulawesi, Indonezia. 7ma di januaro - En Minneapolis, Minnesota, 37-yar-evanta Renée Good mortigesas da policisto del Agenterio pri Kontrolo di Enmigro e Dogani (Angle: Immigration and Customs Enforcement, abreviita ICE). La mortigo efektigos revolto e protesti en Minneapolis ed altra Usana urbi[12]. 8ma di januaro - Iranana guvernerio blokusas aceso ad Interreto en tota la lando, por impedar l'organizo di protesti. 9ma di januaro - Kontrato pri libera komerco inter Europana Uniono e Mercosur signatesas, pos 25-yara diskuto. La kontrato, signatita da 21 ek la 27 membri de EU, kreos la maxim granda areo di libera komerco de la mondo. 12ma di januaro - Irakli Garibashvili, ex-chefministro di Gruzia, deklaras su kulpinta pri pekunio-lavado e kondamnesas a 5-yara enkarcerigo. 13ma di januaro - Teroglitado pos hori di pluvego en Norda Kivu, Demokratial Republiko Kongo, produktas 13 morti e 30 plusa homi desaparinta. 22ma di januaro - Usa oficale abandonas Mondal Organizuro pri Saneso. 24ma di januaro - Adminime 70 personi mortas e 10 plusa homi desaparas pro teroglitadi en West Java, Indonezia.[13] 30ma di januaro - Plua kam 3 milion pagini kun informi pri sexuala deliktanto Jeffrey Epstein liberigesas por publika konoco. 8ma di februaro - En Portugal, socialisto António José Seguro…