GNU — Vikipediya Məzmuna keç Əsas menyu Əsas menyu yan panelə köçür gizlə Naviqasiya Ana səhifə Kənd meydanı İcma portalı Son dəyişikliklər Təsadüfi məqalə Xüsusi səhifələr Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Yaxşı məqalələr Məqalə namizədləri Mövzulu ay Xüsusi Bizimlə əlaqə Kömək Axtar Axtar Görünüş İanə et Hesab yarat Daxil ol Şəxsi alətlər İanə et Hesab yarat Daxil ol Mündəricat yan panelə köçür gizlə Giriş 1 Ədəbiyyat 2 Xarici keçidlər Mündəricatı göstər/gizlət GNU 75 dildə Afrikaans العربية Български বাংলা Bosanski Català کوردی Čeština Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Frysk Galego עברית हिन्दी Hrvatski Magyar Bahasa Indonesia Ilokano Íslenska Italiano 日本語 La .lojban. ಕನ್ನಡ 한국어 Kurdî Кыргызча Latina Lombard Lietuvių Latviešu Олык марий Македонски മലയാളം Bahasa Melayu Nederlands Norsk bokmål Polski Português Română Русский Sardu Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip Српски / srpski Svenska தமிழ் తెలుగు ไทย Tagalog Türkçe Татарча / tatarça ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Tiếng Việt Winaray 吴语 ייִדיש 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 Keçidləri redaktə et Məqalə Müzakirə azərbaycanca Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Alətlər Alətlər yan panelə köçür gizlə Fəaliyyətlər Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Ümumi Səhifəyə keçidlər Əlaqəli redaktələr Fayl yüklə Daimi keçid Səhifə məlumatları Bu səhifəyə istinad et Qısaldılmış URL əldə et Köhnə ayrışdırıcıya keç Çap et/ixrac Kitab yarat PDF kimi yüklə Çap versiyası Digər layihələrdə Abstrakt Vikipediya Vikianbar Vikikitab Vikidata elementi Görünüş yan panelə köçür gizlə Vikipediya, azad ensiklopediya GNU Buraxılış tarixi 27 sentyabr 1983 Veb-saytı gnu.org  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar GNU GNU – (tələffüzü: /ɡnuː/) GNU is Not Unix kəlmələrinin baş hərflərindən əmələ gəlir və Azərbaycanca GNU Unix Deyildir mənasına gəlir. GNU — (ingiliscə GNU is Not Unix – GNU UNIX deyil rekursiv akronimi) – FCF (Free Software Foundation) tərəfindən işlənib hazırlanan Unix-uyumlu əməliyyat sistemi. Layihənin icrasına 1983-cü ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda Riçard Stolman (Richard Stallman) tərəfindən UNIX sisteminə sərbəst (havayı) yayılan əvəz yaratmaq məqsədilə başlanılıb. Layihə çərçivəsində kompilyatorlar və başqa proqram təminatları da hazırlanır. İlk GNU proqramı Emacs mətn redaktoru olub. Veb-ünvanı: http://www.gnu.org. Sərbəst olan ancaq Unix olmayan fəlsəfənin təməlidir. GNU/Linux, Linux çəyirdəyi üstündə qurulan GNU təminatlarının əmələ gətirdiyi əməliyyat sisteminə deyilir. Vikipediya GNU FDL lisensiyası əsasında işləyir. GNU Free Documentation License (GNU azad sənədlərin lisenziyası), və ya GNU FDL (GFDL) — bu kopileft-lisenziya olub, azad proqram təminatı fondu tərəfindən GNU GPL-ə əlavə kimi işlənmişdir. GNU FDL istifadəçilər üçün nəzərdə tutulmuş jurnallar, dərs kitabları və kompüter proramlarının müşaət etdiyi digər sənədlər üçün nəzərdə tutulmuşdur. GNU General Public License (GNU universal kütləvi lisenziya və ya GNU açıq lisenziyalı razılaşması) — 1988-ci ildə GNU layihəsi çərçivəsində yaradılmış azad proqram təminatı üçün populyar lisenziyadır. GNU GPL lisenziyasının ikinci variantı 1991-ci ildə, üçüncü variantı isə 2007-ci ildə buraxılmışdır. GNU Lesser General Public License – GNU LGPL lisenziyası bir çox proqram təminatlarının kitabxanaları üçün nəzərdə tutulmuş GPL-in şəkli dəyişdirilmiş variantıdır. GNU GPL-in məqsədi istifadəçiyə proqramları köçürmək, şəklini dəyişdirmək və yaymaq hüququnun verilməsi (müəlliflik hüququ qanunlarına görə bunlar qadağan olunublar), eləcə də bütün törəmə proqramların istifadəçilərinin göstərilən hüquqlara malik olmasını təmin etməkdir. Hüquqların "irsən keçməsi" prinsipi "kopileft" (copyleft) adlanır və Riçard Stollmen tərəfindən düşünülmüşdür. Əslində isə GNU GPL lisenziyası istifadəçilərə çox az hallarda hər hansı hüquq verir, əksinə, çox zaman bu hüquqları məhdudlşdırmağa çalışır. Məsələn, ilkin kodun bərpasına qadağan qoyur və s. Free Software Foundation (FSF) – Azad proqram təminatı fondu 1985-ci ildə yaradılmış qeyri-ticarət təşkilatıdır. Riçard Stollmen tərəfindən yaradılan FSF azad proqram təminatı hərəkatını və GNU layihəsini dəstəkləmək məqsədi daşıyır. FSF, GNU Layihəsinin əsas təşkilatçı sponsorudur. FSF, korporasiyalardan və qrant verən qurumlardan çox kiçik miqdarda ödənişlər alır. FSF kompüter programlarını azad şəkildə istifadə etmək, nüsxəsini çıxarmaq, dəyişdirmək, öyrənmək və paylaşdırmaq və Azad PT istifadəçilərinin hüquqlarını qorumaq vəzifəsini yerinə yetirir. 2006-cı il FSF fond aktivlərinin 67%-i müxtəlif sponsorlar tərəfindən verilmişdir. Bu dəstək, FSF fəaliyyətini davam etdirməyə kömək edən əsas vasitələrdən biridir. FSF, Internetdə danışıq. mətbuat və himayədarlıq azadlığını, şəxsi əlaqələr üçün şifrələnmiş proqramin istifadə hüququnu, və özəl inhisarçılar tərəfindən maneə qoyulmayan proqramların yazılma hüququnu dəstəkləyir. Ədəbiyyat [redaktə | vikimətni redaktə et] İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s. Xarici keçidlər [redaktə | vikimətni redaktə et] Azərbaycan Linux istifadəçiləri qrupu Arxivləşdirilib 2010-12-22 at the Wayback Machine Mobil əməliyyat sistemləri Mobil ƏS-nin müqayisəsi Açıq mənbəli mobil telefonlar/ƏS-lər Open Handset Alliance Open Mobile Alliance Mobil proqram mağazalarının siyahısı Mobil tətbiqin tərtibatı Linux Linux Kernel Aktiv: Android xüsusi Android Go Wear OS EMUI ChromeOS KaiOS Smart Feature OS Kindle LuneOS Maemo Leste Tizen Ləğv edilmiş: Bada Firefox OS B2G OS MontaVista MotoMagx Mobilinux OpenEmbedded Ångström Openmoko Linux QtMoko SHR OpenEZX WebOS GNU/Linux Aktiv: Fedora Mobility Manjaro ARM postmarketOS PureOS Sailfish OS SteamOS Ubuntu Touch UBports Ləğv edilmiş: Maemo MeeGo Mer Moblin XNU iOS iPadOS watchOS bridgeOS QNX BlackBerry 10 BlackBerry Tablet OS Microsoft Windows Windows XP Tablet PC Edition Windows Mobile Windows Phone 7 8 8.1 Windows RT Windows 10 Mobile Windows 10 Windows 11 Zircon Fuchsia FreeBSD/NetBSD PlayStation Vita sistem proqramı HarmonyOS EMUI (GMS əsaslı deyil) LiteOS OpenHarmony HarmonyOS NEXT Minix 3 Intel Management Engine Digər Binary Runtime Environment for Wireless (BREW) BlackBerry OS EPOC FreeRTOS GEOS Magic Cap Nintendo 3DS sistem proqramı Nintendo DSi sistem proqramı Nintendo Switch sistem proqramı Nokia Asha platforması PalmDOS Palm OS PlayStation Portable sistem proqramı S30 S30+ S40 Sony Ericsson Java Platform Symbian S60 S80 S90 UIQ ThreadX  Mobil əməliyyat sistemləri Mobil tətbiqlər  Telekommunikasiya Proqram      Lüğətlər və ensiklopediyalar Böyük katalan Normativ yoxlama GND: 4405655-2 İnformatika haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&oldid=8730343" Kateqoriyalar: Əlifba sırasına görə əməliyyat sistemləri İnformatika qaralamaları GNU 3 simvollu siqlalar Unix variantları Bu səhifə sonuncu dəfə 00:41, 23 mart 2026 tarixində redaktə edilib. Səhifə Parsoid vasitəsilə render edilib. Mətn Creative Commons Attribution-ShareAlike lisenziyası altındadır, bəzi hallarda əlavə şərtlər tətbiq oluna bilər. Ətraflı məlumat üçün istifadə şərtlərinə baxın. Gizlilik siyasəti Vikipediya haqqında Məsuliyyətdən imtina Hüquqi və təhlükəsizlik Davranış Kodeksi Tərtibatçılar Statistikalar Kuki məlumatı Mobil versiya Axtar Axtar Mündəricatı göstər/gizlət GNU 75 dildə Mövzu əlavə et