Ozon — Vikipediya Məzmuna keç Əsas menyu Əsas menyu yan panelə köçür gizlə Naviqasiya Ana səhifə Kənd meydanı İcma portalı Son dəyişikliklər Təsadüfi məqalə Xüsusi səhifələr Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Yaxşı məqalələr Məqalə namizədləri Mövzulu ay Xüsusi Bizimlə əlaqə Kömək Axtar Axtar Görünüş İanə et Hesab yarat Daxil ol Şəxsi alətlər İanə et Hesab yarat Daxil ol Mündəricat yan panelə köçür gizlə Giriş 1 Xassələri 2 Sağlamlığa təsiri Mündəricatı göstər/gizlət Ozon 103 dildə Afrikaans Aragonés अंगिका العربية অসমীয়া Asturianu تۆرکجه Башҡортса Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Български भोजपुरी বাংলা Brezhoneg Bosanski Català کوردی Čeština Cymraeg Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Frysk Gaeilge Galego ગુજરાતી עברית हिन्दी Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Jaku Iban Bahasa Indonesia Ido Íslenska Italiano 日本語 ქართული Қазақша ಕನ್ನಡ 한국어 Кыргызча Latina Lietuvių Latviešu Македонски മലയാളം मराठी Bahasa Melayu မြန်မာဘာသာ नेपाली Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Occitan Oromoo ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ Polski پنجابی پښتو Português Runa Simi Română Русский Русиньскый Scots Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina Anarâškielâ Shqip Српски / srpski Sunda Svenska Kiswahili தமிழ் తెలుగు ไทย Tagalog Türkçe Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tiếng Việt Winaray 吴语 IsiXhosa 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Keçidləri redaktə et Məqalə Müzakirə azərbaycanca Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Alətlər Alətlər yan panelə köçür gizlə Fəaliyyətlər Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Ümumi Səhifəyə keçidlər Əlaqəli redaktələr Fayl yüklə Daimi keçid Səhifə məlumatları Bu səhifəyə istinad et Qısaldılmış URL əldə et Köhnə ayrışdırıcıya keç Çap et/ixrac Kitab yarat PDF kimi yüklə Çap versiyası Digər layihələrdə Vikianbar Vikidata elementi Görünüş yan panelə köçür gizlə Vikipediya, azad ensiklopediya Ozon Ümumi Kimyəvi formulu O3 Fiziki xassələri Sıxlıq 0,0021445 q/sm³ Termik xüsusiyyətlər Ərimə nöqtəsi −315 ± 1 ℉, −197,2 °C, −193 °C[1] Qaynama nöqtəsi −169 ± 1 ℉, −111,9 °C, −111,35 °C[1] Buxarın təzyiqi 1 ± 1 atm Təsnifatı CAS-da qeyd. nöm. 10028-15-6 PubChem 24823 EINECS-də qeyd. nöm. 233-069-2 SMILES   [O-][O+]=O InChI   InChI=1S/O3/c1-3-2 CBENFWSGALASAD-UHFFFAOYSA-N RTECS RS8225000 ChEBI 25812 ChemSpider 23208 Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir. Ozon — Atmosferin təxminən 25-30 km-də günəşin ultrabənövşəyi şüalarından alınır. Ozon ultrabənövşəyi şüaları udaraq yer səthindəki canlıları qoruyur. Oksigen molekulyar oksigenlə birləşir və ozona çevrilir: O²+O------>O Xassələri [redaktə | vikimətni redaktə et] Ozon açıq mavi rəngli,xoşiyli,dadsız molekulyar quruluşlu qazdır.Troposfer və stratosfer ozonu ayırırlar. Troposfer ozonu yer səthindən 12–17 km-ə qədər, stratosfer ozonu isə 50 km-ə qədər hündürlükdə yerləşir. Ozonun çox hissəsi stratosferdə yerləşir. Troposferdə isə ozonun miqdarı azdır. O, atmosferdə elektrik və şimşək çaxması nəticəsində əmələ gəlir. Troposfer ozonu həm də günəş radiasiyasının təsir şəraitində azot oksidlərinin karbohidrogenlərlə fotokimyəvi reaksiyası nəticəsində əmələ gəlir. Havada olan karbon qazı və azot oksidi də əsasən antropogen mənşəlidir (ən çox avtomobillərin yaratdığı). Əgər troposfer ozonunun konsentrasiyasının azalması xeyirlidirsə, stratosferdə ozonunun azalması ekoloji fəlakətlərə gətirib çıxara bilər. Atmosfer havasında ozonun fon konsentrasiyası adətən 30 mkq/m3-i keçmir. Rusiyada ozonun YVK-sı 20 dəqiqədə 160 mkq/m3, bu konsentrasiya il ərzində və 24 saat ərzində 30 mkq/m3 müəyyən edilir. ÜST Avropa Bürosu 8 saat ərzində ozonun normativini 120 mkq/m3 səviyyəsində tövsiyə edir. Ozon və oksigen müxtəlif reaksiyalara girib O3=O2+O-ya parçalanır Sağlamlığa təsiri [redaktə | vikimətni redaktə et] Ozon suda az həll olduğu üçün havakeçirən yollarla insanın orqanizminə daxil olur. O,qıcıqlandırıcı xassəyə malikdir. Ozonun 160-470 mkq/m3 səviyyəli konsentrasiyada təsiri zamanı xarici tənəffüsün funksiyasında əhəmiyyətli dərəcədə dəyişiklik gedir, öskürək və baş ağrıları baş verir. Ozonun uzun müddətli təsiri ağciyərlərin mərkəzi hissəsinin epiteli və birləşdirici toxumalarının morfoloji dəyişməsinə səbəb ola bilər. Kimya haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. 1 2 David R. Lide, Jr. Basic laboratory and industrial chemicals (ing.): A CRC quick reference handbook. CRC Press, 1993. ISBN 978-0-8493-4498-5 Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Ozon&oldid=8820444" Kateqoriyalar: Kimya qaralamaları Parnik qazları Çirklənmə Kimyəvi maddələr Gizli kateqoriyalar: ISBN sehrli keçidlərinin istifadə olunduğu səhifələr Vikipediya:Vikidatada mənbələri olan məqalələr Bu səhifə sonuncu dəfə 07:15, 23 aprel 2026 tarixində redaktə edilib. Səhifə Parsoid vasitəsilə render edilib. Mətn Creative Commons Attribution-ShareAlike lisenziyası altındadır, bəzi hallarda əlavə şərtlər tətbiq oluna bilər. Ətraflı məlumat üçün istifadə şərtlərinə baxın. Gizlilik siyasəti Vikipediya haqqında Məsuliyyətdən imtina Hüquqi və təhlükəsizlik Davranış Kodeksi Tərtibatçılar Statistikalar Kuki məlumatı Mobil versiya Axtar Axtar Mündəricatı göstər/gizlət Ozon 103 dildə Mövzu əlavə et