Commons - Vikipedio Saltu al enhavo Ĉefa menuo Ĉefa menuo movigi al flanka panelo kaŝi Navigado Ĉefpaĝo Komunuma portalo Diskutejo Aktualaĵoj Lastaj ŝanĝoj Novaj paĝoj Hazarda paĝo Specialaj paĝoj Helpo Serĉi Serĉi Aspekto Donaci Krei konton Ensaluti Personaj iloj Donaci Krei konton Ensaluti Enhavo movigi al flanka panelo kaŝi Komenco 1 Referencoj 2 Literaturo 3 Vidu ankaŭ Ŝaltu la enhavtabelon Commons 26 lingvoj العربية বাংলা Brezhoneg Català Čeština Deutsch Ελληνικά English Español Eesti Euskara فارسی Français עברית Hrvatski Íslenska 日本語 Lietuvių Nederlands Occitan Polski Português Русский Sardu ไทย Türkçe Redakti ligilojn Artikolo Diskuto Esperanto Legi Redakti Redakti fonton Vidi historion Iloj Iloj movigi al flanka panelo kaŝi Agoj Legi Redakti Redakti fonton Vidi historion Ĝenerale Ligiloj ĉi tien Rilataj ŝanĝoj Alŝuti dosieron Konstanta ligilo Informoj pri la paĝo Citi ĉi tiun artikolon Akiri mallongigitan URL Switch to legacy parser Presi/elporti Krei libron Elŝuti kiel PDF Presebla versio En aliaj projektoj Vikimedia Komunejo Ero en Vikidatumoj Aspekto movigi al flanka panelo kaŝi El Vikipedio, la libera enciklopedio Commons (angla por komunaj bonoj) konsistas el rimedoj uzeblaj de ĉiuj membroj de grupo aŭ socio. Ĉi tiuj povas esti naturaj rimedoj, kiel historie komuna teritorio (komuna tero) en aŭ proksime al vilaĝo, nuntempe ankaŭ en metafora senco (puraj) akvo kaj aero, sed ankaŭ informfontoj, scio kaj kulturo, kiel tekstoj kaj ilustraĵoj. En 2009, ekonomikisto Elinor Ostrom, kune kun Oliver E. Williamson, ricevis la Nobel-premion pri ekonomiko "pro sia analizo de ekonomia regado, precipe la commons"[1]. Ostrom montris, ke la komuna uzado de rimedoj ne ĉiam kondukas al troo kaj elĉerpiĝo, kiel ekonomiistoj jam delonge supozis ("Tragedy of the Commons ")[2]. Estas subtila sed grava diferenco inter la commons kaj la publika havaĵo (angle public domain). Kie publika havaĵo rilatas al ĝenerale kundividita posedrajto kaj uzorajto (neniu estas ekskludata de aliro, ne malofte ĉar tio estas praktike ne farebla, kiel ekzemple en la kazo de aero), en la kazo de commons tiu ne nepre rilatas al kundividita posedo. Esenca estas la distingo inter posedo-rajtoj kaj uzo-rajtoj. La posedanto de rimedo (ekzemple posedanto de tero aŭ posedanto de kopirajto) povas doni al aliaj (al specifaj personoj aŭ al ĉiuj) formojn de uzo. La personoj al kiuj estis konceditaj uzo-rajtoj estas nomitaj "commoners". En verkoj kun kopirajto, ĉi tiu diferenco estas evidenta en la terminologio "iuj rajtoj rezervitaj" (commons) kontraŭ "neniuj rezervitaj rajtoj" (publika havaĵo), dum "ĉiuj rajtoj rezervitaj" estas uzata kiam la posedanto de rajtoj ne liberigis uzo-rajtojn. Referencoj [redakti | redakti fonton] ↑ (en) The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2009, NobelPrize.org ↑ (en) Hardin, Garrett (1968-12-13). The Tragedy of the Commons. Science 162: 3859, 1243-1248.   Literaturo [redakti | redakti fonton] James Boyle, The Public Domain, Enclosing the Commons of the Mind, New Haven / London, Yale University Press, 2008, ISBN 978-0-300-13740-8 Charlotte Hess & Elinor Ostrom (red. ), Kompreni Scio kiel Komunejo, De Teorio al Praktiko, 2007, ISBN 978-0-262-08357-7 Lawrence Lessig, La Estonteco de Ideoj, La sorto de la komunumoj en konektita mondo, New York, Hazarda Domo, 2001, ISBN 978-0-375-72644-6 Mancur Olson, La Logiko de Kolektiva Agado. Publikaj varoj kaj la teorio de grupoj, Cambridge MA / Londono, 1971, ISBN 0-674-53751-3 Vidu ankaŭ [redakti | redakti fonton] Kategorio Commons en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj) Commons (malambiguiga paĝo) Komuna bono Scio Sen Barilo Bibliotekoj PeEnEo: 699967 LCCN: sh85029003 Elŝutita el "https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Commons&oldid=9072716" Kategorioj: Fizika geografio Civila juro Juro pri intelekta proprieto Kaŝita kategorio: Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 05:35, 12 apr. 2025. Page was rendered with Parsoid. La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 4.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj. Regularo pri respekto de la privateco Pri Vikipedio Malgarantioj Juraj & sekurecaj kontaktoj Code of Conduct Programistoj Statistikoj Deklaro pri kuketoj Poŝtelefona vido Serĉi Serĉi Ŝaltu la enhavtabelon Commons 26 lingvoj Aldoni temon