London — Vikipediya

London — Vikipediya Məzmuna keç Əsas menyu Əsas menyu yan panelə köçür gizlə Naviqasiya Ana səhifə Kənd meydanı İcma portalı Son dəyişikliklər Təsadüfi məqalə Xüsusi səhifələr Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Yaxşı məqalələr Məqalə namizədləri Mövzulu ay Xüsusi Bizimlə əlaqə Kömək Axtar Axtar Görünüş İanə et Hesab yarat Daxil ol Şəxsi alətlər İanə et Hesab yarat Daxil ol Mündəricat yan panelə köçür gizlə Giriş 1 Adı 2 İqtisadiyyatı 3 Qeyri-rəsmi adı 4 İnzibati bölgüsü 5 İqlimi 6 Əhalisi Əhalisi alt bölməsini göstər/gizlə 6.1 Din 7 Tarixi Tarixi alt bölməsini göstər/gizlə 7.1 Paytaxt London 8 Nəqliyyat Nəqliyyat alt bölməsini göstər/gizlə 8.1 Hava nəqliyyatı 8.2 Dəmir yolu 8.3 London metrosu 8.4 Yol nəqliyyatı 9 Muzeylər və otellər 10 Sənaye 11 Ənənə və mərasimlər 12 Qardaşlaşmış şəhərlər 13 Qalereya 14 İstinadlar 15 Mənbə 16 Xarici keçidlər 17 Həmçinin bax Mündəricatı göstər/gizlət London 281 dildə Аԥсшәа Acèh Адыгабзэ Afrikaans Alemannisch አማርኛ Pangcah Aragonés Ænglisc अंगिका العربية ܐܪܡܝܐ الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Авар Kotava अवधी Aymar aru تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Bislama Banjar বাংলা བོད་ཡིག Brezhoneg Bosanski Буряад Català Chavacano de Zamboanga 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Zazaki Dolnoserbski Kadazandusun डोटेली ދިވެހިބަސް Eʋegbe Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Fulfulde Suomi Võro Na Vosa Vakaviti Føroyskt Français Arpetan Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge Gagauz 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego گیلکی Avañe'ẽ गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 ગુજરાતી Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî Hawaiʻi עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Medžuslovjansky Italiano 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Karai-karai Jju Адыгэбзэ Kabɩyɛ Tyap Kumoring Қазақша ភាសាខ្មែរ ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Перем коми Къарачай-малкъар کٲشُر Ripoarisch Kurdî Коми Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latviešu मैथिली Basa Banyumasan Мокшень Malagasy Олык марий Māori Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол मराठी Кырык мары Bahasa Melayu Malti Mirandés မြန်မာဘာသာ Эрзянь مازِرونی Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Novial Nouormand Diné bizaad Chi-Chewa Occitan Livvinkarjala Oromoo ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Papiamentu Picard Deitsch Polski Piemontèis پنجابی Ποντιακά پښتو Português Pinayuanan Runa Simi Rumantsch Romani čhib Română Armãneashti Tarandíne Русский Русиньскый संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Davvisámegiella Srpskohrvatski / српскохрватски Taclḥit တႆး සිංහල Simple English Slovenčina سرائیکی Slovenščina Gagana Samoa Anarâškielâ ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Sranantongo SiSwati Sesotho Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili ꠍꠤꠟꠐꠤ Ślůnski Sakizaya தமிழ் తెలుగు Tetun Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Tolışi Lea faka-Tonga Toki pona Tok Pisin Türkçe Татарча / tatarça ChiTumbuka Twi Удмурт ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt West-Vlams Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh Zeêuws ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語中文 IsiZulu Keçidləri redaktə et Məqalə Müzakirə azərbaycanca Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Alətlər Alətlər yan panelə köçür gizlə Fəaliyyətlər Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Ümumi Səhifəyə keçidlər Əlaqəli redaktələr Fayl yüklə Daimi keçid Səhifə məlumatları Bu səhifəyə istinad et Qısaldılmış URL əldə et Köhnə ayrışdırıcıya keç Çap et/ixrac Kitab yarat PDF kimi yüklə Çap versiyası Digər layihələrdə Abstrakt Vikipediya Vikianbar Vikisitat Vikidata elementi Görünüş yan panelə köçür gizlə 51°30′26″ şm. e. 0°07′39″ q. u.HGYO Vikipediya, azad ensiklopediya Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: London (dəqiqləşdirmə). London London 51°30′26″ şm. e. 0°07′39″ q. u.HGYO{{#parsoid\u0000fragment:9}}[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=London&params=51_30_26_N_0_7_39_W_scale:100000_type:city H][https://maps.google.com/maps?ll=51.50722,-0.12750&q=51.50722,-0.12750&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az G][https://yandex.ru/maps/?ll=-0.12750,51.50722&pt=-0.12750,51.50722&spn=0.1,0.1&l=sat,skl Y][https://www.openstreetmap.org/?mlat=51.50722&mlon=-0.12750&zoom=12 O]"}}'/> Ölkə Birləşmiş Krallıq[1] Tarixi və coğrafiyası Əsası qoyulub təq. 47[2] Sahəsi 1.572 ± 1 km² Mərkəzin hündürlüyü 4 m[3] Əhalisi Əhalisi 8.799.728 nəf. (1801, 1811, 1821, 1831, 1841, 1851, 1861, 1871, 1881, 1891, 1901, 1911, 1921, 1931, 1941, 1951, 1961, 1971, 1981, 1991, 2001, 2013, 2016, 2018, 2021) Rəsmi dili ingilis dili Rəqəmsal identifikatorlar Telefon kodu 20, 1322, 1689, 1708, 1737, 1895, 1923, 1959, 1992 Poçt indeksi E, EC, N, NW, SE, SW, W, WC, BR, CM, CR, DA, EN, HA, IG, KT, RM, SM, TN, TW, UB, WD Digər london.gov.uk London Vikianbarda əlaqəli mediafayllar London (ing. London [ˈlʌndən], lat. Londinium) — Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının, həmçinin İngiltərənin paytaxtı. Britaniya adalarında ən böyük şəhər. Sahəsi 1 706,8 km², əhalisi 8 milyon nəfərdir. Əhalisinin sayına görə dünyada 21-ci, Avropada 2-ci yeri tutur. Əsası eramızın 43-cü ilində[4] imperator Klavdinin rəhbərliyi ilə Roma İmperiyası qoşunlarının Britaniya adalarını ələ keçirməsindən sonra qoyulmuşdur. Adı [redaktə | vikimətni redaktə et] London təqribən 2 min il öncə Romalılar tərəfindən qurulmuşdur. E.ə. 43-cü ildə Roma İmperatorluğu Böyük Britaniyanı işğal etdikdən sonra şəhər Londonium adı ilə qurulmuşdur. Bu sözün kökünü araşdıran dilçilər qərara gəlmişlər ki sözün kökü Axan çay deməkdir. İqtisadiyyatı [redaktə | vikimətni redaktə et] London dünyanın ən əhəmiyyətli biznes və maliyyə mərkəzlərindən biridir. Beynəlxalq turizmin kəsişmə nöqtəsidir. Dünyanın ən qalabalıq hava nəqliyyatı Londona malikdir. Burada 5 Beynəlxalq hava limanı Mövcuddur. Bunlardan ən böyüyü məşhur Hitroudur. Turizm baxımından tarixi əsərlər muzeylərdə sərgilənməkdədir. Mədəniyyətləri hələ 1000 il öncə dünyaya yayılmağa başlamışdır. Londona hər il dünyanın müxtəlif ərazilərindən turistlər gəlməkdədir. Bu da Londonun tarixi şəhər olduğunun sübutudur. Qeyri-rəsmi adı [redaktə | vikimətni redaktə et] İngilislər çox vaxt Londonu The Big Smoke (The Great Smog) adlandırırlar ki, mənası Nəhəng tüstü deməkdir. Bu da XIX–XX əsrlərdə Londonun sənaye müəssisələrinin tüstüsü ilə əlaqədardır. İnzibati bölgüsü [redaktə | vikimətni redaktə et] Londonun paytaxt kimi tarixi iki min ildir. O əvvəlcə Roma Britaniyasının, sonralar İngiltərə və Böyük Britaniya krallığının əsas şəhəri olub. Bütün ingilis və Britaniya kralları əsas etibarilə ölkəni Londondan idarə etmişlər. Hal-hazırda da bütün hakimiyyət orqanları paytaxt Londonun Vestminster sahəsində yerləşir. Mühafizəkar Boris Conson Londonun hazırkı meridir (5 may 2008-ci ildən). Əvvəlki mer leyborist Ken Livinqston iki müddətə bu vəzifəyə seçilmişdi. London Britaniya parlamentinin İcmalar palatasında 74 deputatla (44 leyborist, 21 mühafizəkar, 8 liberal-demokrat və 1 RESPECT partiyasının üzvü) təmsil olunmuşdur. Şəhər çox mürəkkəb idarəetmə strukturuna, şəhər və bələdiyyə idarələrinə malikdir. Şəhər idarəsi — Böyük London Admnistrasiyası (ing. Great London Authority, ixtisarla GLA) strateji layihələrin hazırlanmasına, şəhərin iqtisadi inkişafına, polisə, yanğın xidmətinə və nəqliyyata, bələdiyyələr isə yerli layihələrə, məktəb, sosial xidmətə cavabdehdir. Böyük London Admnistrasiyası iki hissədən: icra hakimiyyətini yerinə yetirən merdən və onun səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmaq, şəhər büdcəsini təsdiq etmək hüquqlarına malik olan London şəhər assambleyasından ibarətdir. London boro (ing. borough) adlandırılan 32 bələdiyyə rayonunu və orta əsr idarəçilik ənənəsinə sadiq idarə strukturuna malik olan Sitini özündə birləşdirir. Siti dünyada beynəlxalq valyuta hesablaşmalarının ən böyük mərkəzlərindən biridir. Bu əməliyyatlar və əldə edilən gəlirlər sayəsində London inkişaf etmiş və dünyanın ən varlı şəhərlərindən birinə çevrilmişdir. Siti Vestminster Kensinqton və Çelsi Hammersmit və Fulhem Uandsvort Lambet Sautuork Tauer Hemlets Hekni İslinqton Kemden Brent İlinq Haunslou Riçmond Kinqston Merton Satton Kroydon Bromli Lyuişem Qrinviç Beksli Haverinq Barkinq və Daqenham Redbric Nyuhem Uolthem Forest Heringi Enfild Barnet Herrou Hillinqdon İqlimi [redaktə | vikimətni redaktə et] "},"DIAGRAMM YAĞINTI MIQYAS":{"wt":"200"},"MƏNBƏ":{"wt":"[http://wetterkontor.de/de/klima/klima2.asp?land=gb&stat=03772 wetterkontor.de]"},"Başlıq":{"wt":""},"Yer":{"wt":"London\n"},"hmjan":{"wt":"7.2"},"hmfeb":{"wt":"7.6"},"hmmär":{"wt":"10.3"},"hmapr":{"wt":"13.0"},"hmmai":{"wt":"17.0"},"hmjun":{"wt":"20.3"},"hmjul":{"wt":"22.3"},"hmaug":{"wt":"21.9"},"hmsep":{"wt":"19.1"},"hmokt":{"wt":"15.2"},"hmnov":{"wt":"10.4"},"hmdez":{"wt":"8.2\n"},"lmjan":{"wt":"2.4"},"lmfeb":{"wt":"2.5"},"lmmär":{"wt":"3.8"},"lmapr":{"wt":"5.6"},"lmmai":{"wt":"8.7"},"lmjun":{"wt":"11.6"},"lmjul":{"wt":"13.7"},"lmaug":{"wt":"13.4"},"lmsep":{"wt":"11.4"},"lmokt":{"wt":"8.9"},"lmnov":{"wt":"5.1"},"lmdez":{"wt":"3.4\n"},"avjan":{"wt":""},"avfeb":{"wt":""},"avmär":{"wt":""},"avapr":{"wt":""},"avmai":{"wt":""},"avjun":{"wt":""},"avjul":{"wt…