Dil — Vikipediya Məzmuna keç Əsas menyu Əsas menyu yan panelə köçür gizlə Naviqasiya Ana səhifə Kənd meydanı İcma portalı Son dəyişikliklər Təsadüfi məqalə Xüsusi səhifələr Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Yaxşı məqalələr Məqalə namizədləri Mövzulu ay Xüsusi Bizimlə əlaqə Kömək Axtar Axtar Görünüş İanə et Hesab yarat Daxil ol Şəxsi alətlər İanə et Hesab yarat Daxil ol Mündəricat yan panelə köçür gizlə Giriş 1 Tipologiya 2 Dillər haqqında ümumi məlumat 3 Altay dilləri 4 Ural dilləri 5 Hind-Avropa dilləri 6 Avrasiya Dil Ailəsi 7 Qafqaz dilləri 8 Paleoasiya Dil Ailəsi 9 Ölü dillər 10 İstinadlar 11 Xarici keçidlər 12 Həmçinin bax 13 Ədəbiyyat Mündəricatı göstər/gizlət Dil 276 dildə Аԥсшәа Acèh Afrikaans Alemannisch Алтай тил አማርኛ Pangcah Aragonés Ænglisc अंगिका العربية ܐܪܡܝܐ الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Авар अवधी Aymar aru تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Batak Toba Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Bislama Banjar ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ Bamanankan বাংলা བོད་ཡིག Brezhoneg Bosanski Batak Mandailing Буряад Català Chavacano de Zamboanga 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano Chamoru ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ Чӑвашла Cymraeg Dansk Dagbanli Deutsch Zazaki डोटेली ދިވެހިބަސް ཇོང་ཁ Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Mfantse Fulfulde Suomi Võro Na Vosa Vakaviti Føroyskt Français Arpetan Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego گیلکی Avañe'ẽ गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni Bahasa Hulontalo 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 ગુજરાતી Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Iñupiatun Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Medžuslovjansky Italiano 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Tyap Kongo Kumoring Gĩkũyũ Қазақша ភាសាខ្មែរ ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Перем коми Къарачай-малкъар کٲشُر Ripoarisch Kurdî Коми Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latgaļu Latviešu Madhurâ मैथिली Basa Banyumasan Мокшень Malagasy Олык марий Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ मराठी Bahasa Melayu Malti မြန်မာဘာသာ مازِرونی Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Li Niha Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Novial ߒߞߏ Nouormand Occitan ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Kapampangan Papiamentu Picard Deitsch पालि Polski Piemontèis پنجابی پښتو Português Pinayuanan Runa Simi Rumantsch Romani čhib Română Armãneashti Русский Русиньскый संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Davvisámegiella Sängö Srpskohrvatski / српскохрватски Taclḥit සිංහල Simple English Slovenčina سرائیکی Slovenščina Gagana Samoa Anarâškielâ ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Sranantongo Sesotho Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili Ślůnski Sakizaya தமிழ் ತುಳು తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Tolışi Toki pona Tok Pisin Türkçe Seediq Xitsonga Татарча / tatarça Twi ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tshivenda Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh Zeêuws ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Keçidləri redaktə et Məqalə Müzakirə azərbaycanca Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Alətlər Alətlər yan panelə köçür gizlə Fəaliyyətlər Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Ümumi Səhifəyə keçidlər Əlaqəli redaktələr Fayl yüklə Daimi keçid Səhifə məlumatları Bu səhifəyə istinad et Qısaldılmış URL əldə et Köhnə ayrışdırıcıya keç Çap et/ixrac Kitab yarat PDF kimi yüklə Çap versiyası Digər layihələrdə Vikianbar Vikisitat Vikidata elementi Görünüş yan panelə köçür gizlə Vikipediya, azad ensiklopediya Kommunikasiya Portal Tarixi Əsasları Kommunikasiya nəzəriyyəsi İnformasiya Semiotika Dil Məntiq Sosiologiya Sahələr Diskurs təhlili Linqvistika Kütləvi kommunikasiya Təşkilati kommunikasiya Praqmatika Semiotika Sosiolinqvistika Fənlər İctimai nitq Diskurs Mədəniyyət Arqumentasiya İnandırma Araşdırma Ritorika Kateqoriyalar Əsasları b m r Bu məqalə ünsiyyət vasitəsi olan dil haqqındadır. Digər mənalar üçün Dil (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın. Mixi yazı, tanınan ən qədimi yazı növlərindən biridir. Dilin yazıya geçməsindən əvvəl, bu yazıların tarixindən hətta minlərcə il əvvəl də danışıldığı qəbul edilir. Dil — ancaq insanlara aid olan, özündə məzmun və eyni tip səslənmə (yazılış) qaydaları daşıyan şərti sistem. O, yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, dünya haqqında təsəvvür yaradan təbii intellektual sistemdir. Hər bir dil ayrılıqda dünya haqqında bilik, dünyanı görmək və anlamaq üçün vasitədir. Dilləri linqvistika öyrənir. Dildə şərti işarələr semiotikanın predmetidir. Dilin insan təfəkkürünə və fəaliyyətinə təsirini psixolinqvistika tədqiq edir. Tipologiya [redaktə | vikimətni redaktə et] linqvistikanın predmeti olan insan dilləri : təbii insan dilləri, süni insan dilləri, məsələn, (esperanto), karlar üçün jest dili, formal dillər kompüter dili, məsələn Alqol, Heyvanların ünsiyyət dili. Dillər haqqında ümumi məlumat [redaktə | vikimətni redaktə et] Hazırda Yer üzündə 7000-ə yaxın dil mövcuddur. Dünyanın yeddi dili dünya dilləri hesab olunur: ingilis dili, ispan dili, ərəb dili, rus dili, fransız dili, alman dili, portuqal dili[1] Alimlərin fikrinə görə, son 100 il ərzində 3000-dən 6000-ə qədər dili ölüm təhlükəsi gözləyir. Dilin saxlanması üçün həmin dildə ən azı 100 min insan danışmalıdır. Yer üzündə əhalinin 80%-i 7000 dildən yalnız 80 dili bilir. Qalan dillərdə əhalinin 20%-i danışır. 3,5 min dil əhalinin 0,2%-nə aiddir[2] Altay dilləri [redaktə | vikimətni redaktə et] Türk dilləri Monqol qrupu Tunqus-mancur dilləri Ural dilləri [redaktə | vikimətni redaktə et] Fin-Uqor qrupu Samodi qrupu Hind-Avropa dilləri [redaktə | vikimətni redaktə et] German dilləri Roman dilləri Slavyan dilləri İran dil qrupu Hind-ari dilləri Baltik dilləri Kelt dilləri İtalik dilləri Yunan dilləri Paleobalkan dilləri Avrasiya Dil Ailəsi [redaktə | vikimətni redaktə et] Semit qrupu Berber-Liviya qrupu Çad qrupu Kuşit qrupu Qafqaz dilləri [redaktə | vikimətni redaktə et] Kartvel qrupu Abxaz-adıq dilləri Nax qrupu Dağıstan qrupu Paleoasiya Dil Ailəsi [redaktə | vikimətni redaktə et] Ölü dillər [redaktə | vikimətni redaktə et] Əski yunan dili Latın dili Sanskrit dili Assuriya dili Əski türk dili Əski fars dili Əski rus dili İstinadlar [redaktə | vikimətni redaktə et] ↑ "Arxivlənmiş surət". 17 aprel 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2008. ↑ "Arxivlənmiş surət". 19 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2008. Xarici keçidlər [redaktə | vikimətni redaktə et] Vikianbarda Dil ilə əlaqəli mediafayllar var. Rusiya tərəfdən qəribə təklif "Dil və təfəkkür fəlsəfi problem kimi" M. Mirzəliyeva Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine Həmçinin bax [redaktə | vikimətni redaktə et] Dil (anatomiya) Ədəbiyyat [redaktə | vikimətni redaktə et] Şirəliyev M. Azərbaycan dialektologiyasının əsasları. B., 1962; Dəmirçizadə Ə. Azərbaycan dilinin üslubiyyatı. B., 1968; Axundov A. Azərbaycan dilinin tarixi fonetikası. B., 1973; Dəmirçizadə Ə. Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi. B., 1979, 1-ci hissə; Müasir Azərbaycan dili. 3 cilddə. B., 1978–1981, 1–3-cü c.; Qasımov M. Azərbaycan dili terminologiyasının əsasları. B., 1983; Əlizadə A. Azərbaycan ədəbi dilinin elmi üslubu (1901–1920-ci illər). B., 1997; Heydər Əliyev dil haqqında və Heydər Əliyevin dili. /Red. B . N ə b i y e v. B., 1998; Seyidov Y. Azərbaycan dilinin qrammatikası. B., 2000; Aslanov V. Azərbaycan ədəbi dilinin tarixinə dair. B., 2002; Qurbanov A. Müasir Azərbaycan ədəbi dili. 2 cilddə. B., 2003, c. 1; Axundov A. Dil və ədəbiyyat. 2 cilddə. B., 2003. Bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirə bilərsiniz. Bu şablon mümkündürsə, daha dəqiqi ilə əvəz edilməlidir. Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Dil&oldid=8493572" Kateqoriyalar: Dil Duyma orqanları Əsas mövzuların təsnifatı Dillər Dilçilik Bu səhifə sonuncu dəfə 01:03, 20 fevral 2026 tarixində redaktə edilib. Səhifə Parsoid vasitəsilə render edilib. Mətn Creative Commons Attribution-ShareAlike lisenziyası altındadır, bəzi hallarda əlavə şərtlər tətbiq oluna bilər. Ətraflı məlumat üçün istifadə şərtlərinə baxın. Gizlilik siyasəti Vikipediya haqqında Məsuliyyətdən imtina Hüquqi və təhlükəsizlik Davranış Kodeksi Tərtibatçılar Statistikalar Kuki məlumatı Mobil versiya Axtar Axtar Mündəricatı göstər/gizlət Dil 276 dildə Mövzu əlavə et