Citologija - Wikipedia Idi na sadržaj Glavni meni Glavni meni premjesti na bočnu traku sakrij Navigacija Početna strana Istaknuti članci Portali Kategorije Nedavne izmjene Nasumična stranica Interakcija Pomoć Igralište Vrata zajednice Čaršija Novosti Pretraga Traži Izgled Donacije Napravi korisnički račun Prijavi me Lični alati Donacije Napravi korisnički račun Prijavi me Sadržaj premjesti na bočnu traku sakrij Početak 1 Reference 2 Također pogledajte 3 Vanjski linkovi Uključi/isključi sadržaj Citologija 85 jezika العربية Asturianu Azərbaycanca Български বাংলা Català کوردی Čeština Cymraeg Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Frysk Gaeilge Galego 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Hrvatski Magyar Interlingua Bahasa Indonesia Ido Íslenska Italiano 日本語 Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Қазақша 한국어 Latina Lëtzebuergesch Lingua Franca Nova Latviešu Македонски മലയാളം Монгол Bahasa Melayu नेपाल भाषा Nederlands Norsk bokmål Novial Occitan ਪੰਜਾਬੀ Polski پنجابی پښتو Português Română Русский Саха тыла Scots Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip Српски / srpski Svenska தமிழ் తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Tagalog Türkçe Татарча / tatarça Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tiếng Việt Winaray 吴语 მარგალური 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Uredi veze Stranica Razgovor bosanski Čitaj Uredi Uredi izvor Historija Alati Alati premjesti na bočnu traku sakrij Radnje Čitaj Uredi Uredi izvor Historija Općenito Šta vodi ovamo Srodne izmjene Postavi datoteku Trajni link Informacije o stranici Citiraj ovu stranicu Skraćeni link Prebaci na stari raščlanjivač Štampanje / izvoz Napravi knjigu Preuzmi kao PDF Za štampanje Na drugim projektima Wikimedia Commons Stavka na Wikipodacima Izgled premjesti na bočnu traku sakrij S Wikipedije, slobodne enciklopedije Ovaj članak ili neki od njegovih odlomaka nije dovoljno potkrijepljen izvorima (literatura, veb-sajtovi ili drugi izvori). Ako se pravilno ne potkrijepe pouzdanim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti izbrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon. Dio serije o Biologiji Nauka o životu Indeks Pregled Pojmovnik Historija (hronologija) Ključne komponente Ćelijska teorija Ekosistem Evolucija Filogenija Svojstva života Adaptacija Obrada energije Rast Red Regulacija Razmnožavanje Reakcija na okolinu Domeni i carstva života Archaea Bakterija Eukarioti (životinje, gljive, biljke, protisti) Grane Algologija Anatomija Biotehnologija Botanika Citologija Ekologija Evolucijska biologija Fiziologija Genetika Morska biologija Mikrobiologija Molekularna biologija Mikologija Neuronauka Paleontologija Protistologija Virologija Zoologija Istraživanje Biolog (spisak) Spisak nagrada u biologiji Spisak časopisa Spisak istraživačkih metoda Lista neriješenih problema Primjene Poljoprivredna nauka Biomedicinske nauke Zdravstvena tehnologija Pharming Portal: Biologija  Kategorija p r u Citologija (grč. κύτος, kytos = šuplja, šupljina + λογία, logos = nauka, znanje, znanost, učenje) – biologija ćelije, ćelijska biologija, celularna biologija – je biološka nauka koja proučava i objašnjava životne pojave i procese na nivou ćelija. Ovakva istraživanja se vrše na mikroskopskoj i molekularnoj razini i obuhvataju biohemijske, biofizičke, fiziološke, morfološke i druge osobine ćelija, njihov životni ciklus, diobe i međusobnu komunikaciju ćelija. Zbog životnih procesa koji se odvijaju na nivou ćelije, citologija danas zauzima centralno mjesto u biologiji. Ćelija je osnovna strukturna i funkcionalna jedinica svih živih bića. Ćelije mogu biti zaseban organizam kao što su jednoćelijski organizmi ili mogu biti integrisane u sisteme višeg reda, kao što su tkiva, organi i organski sistemi. Sve se ćelije dijele na prokariote (grčki pro prije i karyon orah ili jezgra) u kojima područje koje sadrži genetski materijal, DNK, nije jasno odijeljeno od ostatka ćelije i imaju jednostavniju građu od eukariota. Eukarioti su druga vrsta ćelija koje imaju jasno definirani odjeljak s genetskim materijalom, posjeduju velik broj organela koje imaju određene funkcije, i morfološki su složenije. Najočiglednija razlika između prokariotske i eukariotske ćelije je postojanje unutrašnjih membrana i njihovih funkcija. Kod eukariota, dio koji sadrži genetski materijal odvojen je od ostatka ćelije membranom, dok kod prokariota taj dio nema membranu i nije jasno definiran. Membrane kod eukariota također imaju važnu ulogu u strukturi različitih organela. Organele su unutarćelijske strukture s jasno određenim funkcijama u ćeliji analogno organima koji imaju jasno određenu funkciju u tijelu. Samo ime organela (mali organ) nastalo je tako što su biolozi uvidjeli paralelu u odnosu organela prema ćeliji i organa prema tijelu. Kada se eukariotska ćelija pogleda pomoću elektronskog mikroskopa niske rezolucije, najveće se organele mogu vidjeti u naoko bezličnoj homogenoj supstanci zvanoj citoplazmatski matriks ili citoplazma. Iako na prvi pogled bezobličan, matriks je vrlo važan za ćeliju i mjesto je bitnih biohemijskih procesa. Nekoliko vidljivih promjena u ćeliji, npr. viskozitet ćelije je očigledan zahvaljujući citoplazmatskom matriksu. Od 70 – 85% ukupne težine eukariotske ćelije čini voda, koja se u najvećem dijelu nalazi u citoplazmatskom matriksu. Dio ove vode nalazi se u slobodnom stanju i predstavlja osmotski aktivnu vodu, dok se ostatak nalazi na površini mnogih organela, bjelančevina (proteina) i drugih makromolekula i osmotski je neaktivan. Najvjerovatnije sve ćelije imaju u svom sastavu strukture zvane mikrofilamenti, jako tanka proteinska vlakna, ne šira od 4 do 7 nanometara u promjeru, koja mogu biti ili razbacana po unutrašnjosti ćelije ili strukturno organizirana. Mikrofilamenti imaju važnu ulogu u kretanju ćelije i njenom oblikovanju i formi. Druga vrsta vlaknastih organela koje se također nalaze u citoplazmi su mikrotubuli. Za sada se zna da imaju tri uloge u životu ćelije: pomažu u oblikovanju zajedno s mikrofilamentima učestvuju u njenom kretanju učestvuju u unutarćelijskom transportu Ove dvije grupe vlaknastih organela pripadaju velikoj mreži koja se zove citoskelet i koja za ulogu ima kretanje ćelije i njeno oblikovanje. Prokarioti nemaju visoko organizirani citoskelet. U životu ćelije i njenom svakodnevnom funkcioniranju učestvuje velik broj organela koje se nalaze u citoplazmi: Plazmatska membrana Endoplazmatski retikulum Ribosomi Golđijev aparat Lizozomi Hloroplasti Ćelijska jezgra (nukleus) Nuklelolus (jezgrica) Cilije i flagele Vakuola Mitohondrije Bazalno tjelešce Reference [uredi | uredi izvor] Također pogledajte [uredi | uredi izvor] Prokarioti Eukarioti Ćelije Vanjski linkovi [uredi | uredi izvor] Commons logo Commons ima datoteke na temu: Citologija p r u Osnovne biološke nauke Anatomija Astrobiologija Biogeneza Biogeografija Biogeologija Biohemija Bioinformatika Biološka klasifikacija Biostatistika Botanika Citologija Ćelijska mikrobiologija Ekologija Embriologija Evolucija Farmakologija Fiziologija Genetika Genomika Histologija Hronobiologija Hronobiologija Humana biologija Imunologija Ishrana Matematička biologija Mikologija Mikrobiologija Molekularna Morfologija Pomorska Neuronauka Paleontologija Parazitologija Sistemska biologija Taksonomija Teratologija Toksikologija Zoologija Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Citologija&oldid=3850624" Kategorija: Citologija Sakrivena kategorija: Članci koji trebaju izvor Ova stranica je posljednji put izmijenjena na datum 26 maj 2026 u 19:47. Stranica je ispisana Parsoidom. Tekst je dostupan pod slobodnom licencom Autorstvo-Dijeliti pod istim uvjetima; mogu se primijeniti i dodatni uvjeti. Korištenjem ovog sajta slažete se s uvjetima korištenja i pravilima o privatnosti. Wikipedia® je zaštitni znak neprofitne organizacije Wikimedia Foundation, Inc. Pravila o privatnosti O Wikipediji Odricanje odgovornosti Legal & safety contacts Kodeks ponašanja Razvojni programeri Statistika Izjava o kolačićima Mobilni prikaz Pretraga Traži Uključi/isključi sadržaj Citologija 85 jezika Dodaj temu