Sahra - Vikipedi İçeriğe atla Ana menü Ana menü kenar çubuğuna taşı gizle Dolaşım Anasayfa Hakkımızda İçindekiler Rastgele madde Seçkin içerik Yakınımdakiler Katılım Deneme tahtası Köy çeşmesi Son değişiklikler Dosya yükle Topluluk portali Wikimedia dükkânı Yardım Özel sayfalar Ara Ara Görünüm Bağış yapın Hesap oluştur Oturum aç Kişisel araçlar Bağış yapın Hesap oluştur Oturum aç İçindekiler kenar çubuğuna taşı gizle Giriş 1 Etimoloji 2 Coğrafya Coğrafya alt bölümünü aç/kapa 2.1 İklim 3 Sahra'daki ülkeler 4 Galeri 5 Ayrıca bakınız 6 Kaynakça 7 Bibliyografya 8 Dış bağlantılar İçindekiler tablosunu değiştir Sahra 206 dil Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc Obolo अंगिका العربية ܐܪܡܝܐ الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Авар अवधी Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Bislama বাংলা བོད་ཡིག Brezhoneg Bosanski Буряад Català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Чӑвашла Cymraeg Dansk Dagbanli Deutsch Thuɔŋjäŋ Zazaki Dolnoserbski डोटेली Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Võro Føroyskt Français Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego Avañe'ẽ Gungbe Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Bahasa Indonesia Interlingue Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Italiano 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Jju Адыгэбзэ Kabɩyɛ Tyap Kumoring Қазақша ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Къарачай-малкъар Kurdî Kernowek Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ladin Lombard Lietuvių Latviešu मैथिली Malagasy Олык марий Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол मराठी Кырык мары Bahasa Melayu Malti မြန်မာဘာသာ مازِرونی Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Occitan Ирон ਪੰਜਾਬੀ Papiamentu Picard Polski Piemontèis پنجابی پښتو Português Runa Simi Română Tarandíne Русский Русиньскый Ikinyarwanda संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Seeltersk Svenska Kiswahili Ślůnski Sakizaya தமிழ் తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Toki pona Tok Pisin Татарча / tatarça Удмурт ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 მარგალური ייִדיש Yorùbá 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 Bağlantıları değiştir Madde Tartışma Türkçe Oku Değiştir Kaynağı değiştir Geçmişi gör Araçlar Araçlar kenar çubuğuna taşı gizle Eylemler Oku Değiştir Kaynağı değiştir Geçmişi gör Genel Sayfaya bağlantılar İlgili değişiklikler Kalıcı bağlantı Sayfa bilgisi Bu sayfayı kaynak göster Kısaltılmış URL'yi al Eski ayrıştırıcıya geç Yazdır/dışa aktar Bir kitap oluştur PDF olarak indir Basılmaya uygun görünüm Diğer projelerde Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Vikiveri ögesi Görünüm kenar çubuğuna taşı gizle Vikipedi, özgür ansiklopedi "},"resim":{"wt":"Sahara real color.jpg"},"altyazı":{"wt":"[[Apollo 17]] astronotları tarafından 1972'de çekilen Sahra Çölü fotoğrafı"},"resim2":{"wt":"Sahara.svg"},"altyazı2":{"wt":"Sahra Çölü'nün coğrafi haritası"},"yerli_adı":{"wt":"[[Arapça]]: الصحراء الكبرى<!--Arapça--><!--Çölün yerli adı-->"},"resmî_adı":{"wt":"<!--Çölün resmî adı-->"},"diğer_adlar":{"wt":"Büyük Sahra, En Büyük Sıcak Çöl<!--Çölün diğer adları-->"},"ülke":{"wt":"* {{bayraksimge|Cezayir}} [[Cezayir]]\n* {{bayraksimge|Çad}} [[Çad]]\n* {{bayraksimge|Mısır}} [[Mısır]]\n* {{bayraksimge|Libya}} [[Libya]]\n* {{bayraksimge|Fas}} [[Fas]]\n* {{bayraksimge|Moritanya}} [[Moritanya]]\n* {{bayraksimge|Mali}} [[Mali]]\n* {{bayraksimge|Nijer}} [[Nijer]]\n* {{bayraksimge|Sudan}} [[Sudan]]\n* {{bayraksimge|Tunus}} [[Tunus]]\n* {{bayraksimge|Batı Sahra}} [[Batı Sahra]]<!--Çölün bulunduğu ülke-->"},"bölge":{"wt":"<!--Çölün bulunduğu bölge-->"},"şehir":{"wt":"<!--Çölün bulunduğu şehir-->"},"ilçe":{"wt":"<!--Çölün bulunduğu ilçe-->"},"konum":{"wt":"[[Kuzey Afrika]]<!--Çölün bulunduğu konum-->"},"koordinatlar":{"wt":"{{WikidataCoord|Q6583|type:waterbody_scale:10000000_region|display=inline}}"},"adalar":{"wt":"<!--Çölün içinde bulunan adalar-->"},"yerleşimler":{"wt":"<!--Çölün deki yerleşim yerleri-->"},"tür":{"wt":"<!--Çölün türü-->"},"biyom":{"wt":"[[Çöl|Kurak çöl]]<!--[[Buz tabakası]]--><!--[[Ilıman bozkır]]--><!--[[Çöl|Kurak çöl]]--><!--[[Tayga]]--><!--[[Tropik yağmur ormanı]]--><!--[[Tundra]]--><!--[[Yarı kurak çöl]]--><!--Biyom türü-->"},"biyocoğrafik_bölge":{"wt":"[[Palearktik biyocoğrafik bölgesi|Palearktik]]<!--[[Palearktik biyocoğrafik bölgesi|Palearktik]]--><!--[[Nearktik biyocoğrafik bölgesi|Nearktik]]--><!--[[Afrotropikal biyocoğrafik bölgesi|Afrotropikal]]--><!--[[Hintmalay biyocoğrafik bölgesi|Hintmalay]]--><!--[[Avustralasya biyocoğrafik bölgesi|Avustralasya]]--><!--[[Neotropikal biyocoğrafik bölgesi|Neotropikal]]--><!--[[Okyanusya biyocoğrafik bölgesi|Okyanusya]]--><!--[[Antarktik biyocoğrafik bölgesi|Antarktik]]--><!--Çölün bulunduğu biyocoğrafik bölge-->"},"bitki_türü":{"wt":"<!--Çölün içindeki bitki türleri-->"},"hayvan_türü":{"wt":"[[Varanus]], [[Daman (hayvan)|Daman]], [[Cerastes]], [[Afrika yaban köpeği|Yaban köpeği]], [[Deve kuşu]]<!--Çölün içindeki hayvan türleri-->"},"akarsu":{"wt":"[[Nijer Nehri]], [[Nil]]<!--Çölün içindeki akarsular-->"},"doğal_kaynaklar":{"wt":"[[Kömür]], [[Bakır]], [[Altın]], [[Manganez]], [[Demir]], [[Uranyum]], [[Kurşun]], [[Tungsten]], [[Titanyum]], [[Kalay]], [[Fosfat]]<!--Çölün içindeki doğal kaynaklar-->"},"en_uzun":{"wt":"{{dönüştürme|4.800|km|mi|abbr=on}}<!--Çölün en uzun yeri-->"},"en_geniş":{"wt":"{{dönüştürme|1.800|km|mi|abbr=on}}<!--Çölün en geniş yeri-->"},"en_yüksek":{"wt":"{{dönüştürme|3415|m|ft|abbr=on}} - Emi Koussi<!--Çölün en yüksek yeri-->"},"en_derin":{"wt":"{{dönüştürme|-147|m|ft|abbr=on}} - Qattara çukuru<!--Çölün en derin yeri-->"},"yüz_ölçümü":{"wt":"9.200.000 km²<!--Çölün büyüklüğü-->"},"en_yüksek_irtifa":{"wt":"<!--± // {{dönüştürme|sayı|m|ft|abbr=on}}--><!--Çölün denizden en yüksek yeri-->"},"en_düşük_irtifa":{"wt":"<!--± // {{dönüştürme|sayı|m|ft|abbr=on}}--><!--Çölün denizden en düşük yeri-->"},"iklim":{"wt":"[[Çöl iklimi]]<!--Çöl deki iklim-->"},"sıcaklık":{"wt":"{{dönüştürme|0|-|37|C|F|abbr=on}}<!--°C // Çöl deki sıcaklık-->"},"güneş_miktarı":{"wt":"2,800 kWh/m2 (Senelik)<!--Çöldeki güneş miktarı-->"},"yağış_miktarı":{"wt":"45 mm<!--Çöldeki yağış miktarı-->"},"nem_oranı":{"wt":"<!--Çöldeki nem oranı-->"},"rüzgar_oranı":{"wt":"<!--Çöldeki rüzgar oranı-->"},"insan_nüfusu":{"wt":"Büyük bir kısmı insansız<!--Çölde yaşayan insan sayısı-->"},"nüfus_yoğunluğu":{"wt":"<!--Sayı/km² // Çölde yaşayan insan yoğunluğu-->"},"notlar":{"wt":""},"diğerler":{"wt":"Dünyanın en büyük sıcak çölü<br />[[Afrika]] kıtasının %30 'u<!--Çölün diğer özellikleri-->"},"extra":{"wt":"<!--Modül yeri-->"},"pushpin_map":{"wt":"Afrika"},"pushpin_map_caption":{"wt":"<!--Raptiye haritasının altındaki yazı-->"},"pushpin_mapsize":{"wt":"256<!--Raptiye haritası boyutu / en fazla 300px-->"},"pushpin_relief":{"wt":"1<!--Kabartma varmı // 0 veya 1-->"},"pushpin_image":{"wt":"<!--Raptiye haritasının üstündeki resim-->"},"extra2":{"wt":"<!--Modül yeri-->"}},"i":0}}]}'>Sahra Apollo 17 astronotları tarafından 1972'de çekilen Sahra Çölü fotoğrafı Sahra Çölü'nün coğrafi haritası Yerli adı Arapça: الصحراء الكبرى Diğer ad(lar) Büyük Sahra, En Büyük Sıcak Çöl Coğrafya Ülke(ler) Cezayir Çad Mısır Libya Fas Moritanya Mali Nijer Sudan Tunus Batı Sahra Konum Kuzey Afrika Koordinatlar 23°5′K 12°37′D / 23.083°K 12.617°D / 23.083; 12.617 Özellikler Biyom Kurak çöl Biyocoğrafik bölge Palearktik Hayvan türü Varanus, Daman, Cerastes, Yaban köpeği, Deve kuşu Akarsu Nijer Nehri, Nil Doğal kaynak(lar) Kömür, Bakır, Altın, Manganez, Demir, Uranyum, Kurşun, Tungsten, Titanyum, Kalay, Fosfat Uzunluk 4.800 km (3.000 mi) Genişlik 1.800 km (1.100 mi) En yüksek noktası 3.415 m (11.204 ft) - Emi Koussi En derin noktası -147 m (-482 ft) - Qattara çukuru Yüzölçümü 9.200.000 km2 İklim Çöl iklimi Sıcaklık 0-37 °C (32-99 °F) Güneş miktarı 2,800 kWh/m2 (Senelik) Yağış miktarı 45 mm Nüfus Büyük bir kısmı insansız Diğer(ler) Dünyanın en büyük sıcak çölü Afrika kıtasının %30 'u Wikimedia Commons Sahra [Vikiveri'de düzenle] Sahra ya da Büyük Sahra, Afrika'nın kuzeyinde yer alan, kıtanın ortası ile kuzeyini ayıran 9 milyon km² büyüklüğünde bir çöl. Dünyanın en büyük sıcak çölüdür. Antarktika ve Arktika'nın ardından en büyük üçüncü çöldür. Yaklaşık olarak Afrika kıtasının %30'u kadardır. Çöl, Akdeniz kıyısındaki verimli bölge, Mağrip'teki Atlas Dağları ve Mısır ile Sudan'daki Nil Vadisi hariç olmak üzere Kuzey Afrika'nın büyük bir bölümünü kaplar.[1] Doğuda Kızıldeniz'den ve kuzeyde Akdeniz'den batıda Atlas Okyanusu'na kadar uzanır ve burada manzara giderek çölden kıyı ovalarına dönüşür. Güneyde Sahel, yarı kurak tropikal savan kuşağı ve Sahra Altı Afrika'nın Sudan bölgesi ile çevrilidir. Sahra, Batı Sahra, Orta Ahaggar Dağları, Tibesti Dağları, Aïr Dağları, Ténéré Çölü ve Libya Çölü dahil olmak üzere birkaç bölgeye ayrılabilir. Sahra, birkaç yüz bin yıldır, Dünya'nın Güneş etrafında dönerken ekseninin (yaklaşık 26.000 yıl) sapması ve Kuzey Afrika musonunun yerini değiştirmesi nedeniyle 20.000 yıllık bir döngüde[2] çöl ve savan çayırları arasında dönüşümlü olarak yer değiştirmiştir. Etimoloji [değiştir | kaynağı değiştir] "Sahra" kelimesi Arapçada (صَحَارَى) "çöl" demektir. Ancak özel bir ada dönüşmüş durumdadır.[3][4] Coğrafya [değiştir | kaynağı değiştir] Afrika'daki ana biyomlar NASA WorldWind tarafından çekilen Sahra'nın uydu görüntüsü Sahra, Cezayir, Çad, Mısır, Libya, Mali, Moritanya, Nijer, Batı Sahra ve Sudan'ın büyük bir bölümünü ve Fas'ın güneyi ile Tunus'un bazı kısımlarını kapsar. Afrika kıtasının %31'i olan 9 milyon kilometrekare (3.500.000 sq mi)'yi kapsar. Ortalama yıllık yağış miktarı 250 mm (9,8 in)'dan az olan tüm alanlar dahil edilirse, Sahra 11 milyon kilometrekare (4.200.000 sq mi) olur. Sahra 2,5 milyon yaşındadır. Yüzölçümü büyüklüğü Amerika Birleşik Devletleri'ni kaplayacak kadardır. Atlas Okyanusu kıyılarından Kızıldeniz kıyılarına kadar uzanır. Erg adı da verilen kum çölü, genel kanının tersine bütün çölün yalnızca beşte birini kaplar. Onun dışında kalan yerler kaya ve mol…