Heywan - Wîkîpediya Here naverokê Menuya esasî Menuya esasî Here menuya kêlekê veşêre Navîgasyon Destpêk · Sereta Bûyerên rojane Rûpeleke ketober Beşdarî Portala komê Dîwana Wîkîpediyayê Guhartinên dawî Alîkarî Lêgerîn Lêgerîn Xuyakirin Bexş bike Hesabekî çêke Têkeve Amûrên kesane Bexş bike Hesabekî çêke Têkeve Naverok Here menuya kêlekê veşêre Destpêk 1 Heywanên li Kurdistanê 2 Heywanên kedî li Kurdistanê 3 Heywanên malovî 4 Heywanên navmalê 5 Heywanên derveyî malê 6 Hinek heywanên din 7 Çavkanî 8 Girêdanên derve Tabloya naverokê bigre/veke Heywan Bi 263 zimanên din Аԥсшәа Acèh Адыгабзэ Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc अंगिका العربية ܐܪܡܝܐ الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Atikamekw अवधी Aymar aru Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Batak Toba Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Bislama Bamanankan বাংলা བོད་ཡིག Brezhoneg Bosanski Буряад Català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano ᏣᎳᎩ Tsetsêhestâhese کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Zazaki Kadazandusun डोटेली ཇོང་ཁ Eʋegbe Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Võro Na Vosa Vakaviti Føroyskt Français Arpetan Nordfriisk Frysk Gaeilge Gagauz 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego Avañe'ẽ 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 ગુજરાતી Wayuunaiki Gungbe Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Iñupiatun Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Italiano ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Jju Kabɩyɛ Tyap Kongo Kumoring Қазақша ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Перем коми کٲشُر Ripoarisch Kʋsaal Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latgaļu Latviešu मैथिली Basa Banyumasan Malagasy Олык марий Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол ဘာသာမန် मराठी Bahasa Melayu Malti Mirandés မြန်မာဘာသာ Эрзянь مازِرونی Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Li Niha Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Novial Nouormand Diné bizaad Occitan Oromoo ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Kapampangan Papiamentu Deitsch Polski Piemontèis پنجابی Nawat پښتو Português Runa Simi ရခိုင် Rumantsch Romani čhib Română Armãneashti Tarandíne Русский Русиньскый Ikinyarwanda संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски Taclḥit တႆး සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Anarâškielâ ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Sranantongo Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili Ślůnski Sakizaya தமிழ் Tayal తెలుగు Тоҷикӣ ไทย ትግርኛ Türkmençe Tagalog Tolışi Lea faka-Tonga Toki pona Tok Pisin Türkçe Xitsonga Татарча / tatarça ChiTumbuka Twi ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tshivenda Vepsän kel’ Tiếng Việt West-Vlams Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh Zeêuws ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Girêdanan biguhêre Gotar Gotûbêj Kurdî/کوردی Kurdî/کوردی تیپێن عەرەبی Tîpên latînî Bixwîne Biguhêre Çavkaniyê biguhêre Dîrokê bibîne Qutiya amûran Amûr Here menuya kêlekê veşêre Aksiyon Bixwîne Biguhêre Çavkaniyê biguhêre Dîrokê bibîne Giştî Girêdanên li ser vê rûpelê Guhartinên têkildar Wêneyekî bar bike Girêdana daîmî Agahiyên rûpelê Qalkirina rûpelê bibîne URLya kurt çêke Switch to legacy parser Çap bike/derxîne Wek PDF daxe Guhartoya çapkirinê Di projeyên din de Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Wikispecies Wîkîgotin Hêmana Wîkîdane Xuyakirin Here menuya kêlekê veşêre Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad. \n[[Calcarea]]<br />\n[[Silicarea]]<br /><br />\n'''''Binecîhan [[Eumetazoa]]'''''\n* [[Trichoplax|Placozoa]]\n* '''''[[Radiata]] (ne aşkera ye)'''''\n** [[Ctenophora]]\n** [[Cnidaria]]\n** [[Trilobozoa]] (mirî ye)\n* '''''[[Bilateria]] (ne aşkera ye)'''''\n** [[Orthonectida]]\n** [[Rhombozoa]]\n** [[Acoelomorpha]]\n** [[Chaetognatha]]\n** '''Jorefîlûm [[Deuterostome|Deuterostomia]]'''\n*** [[Stûnpiştdar]]\n*** [[Hemichordata]]\n*** [[Echinodermata]]\n*** [[Xenoturbellida]]\n*** [[Vetulicolia]] (mirî ye)\n** '''Jorefîlûm [[Ecdysozoa]]'''\n*** [[Kinorhyncha]]\n*** [[Loricifera]]\n*** [[Priapulida]]\n*** [[Nematoda]]\n*** [[Nematomorpha]]\n*** [[Lobopodia]] (mirî ye)\n*** [[Onychophora]]\n*** [[Tardigrada]]\n*** [[Girêçikpê]]\n** '''Jorefîlûm [[Platyzoa]]'''\n*** [[Platyhelminthes]]\n*** [[Gastrotricha]]\n*** [[Rotifera]]\n*** [[Acanthocephala]]\n*** [[Gnathostomulida]]\n*** [[Micrognathozoa]]\n*** [[Cycliophora]]\n** '''Jorefîlûm [[Lophotrochozoa]]'''\n*** [[Sipuncula]]\n*** [[Hyolitha]] (mirî ye)\n*** [[Nemertea]]\n*** [[Phoronida]]\n*** [[Bryozoa]]\n*** [[Entoprocta]]\n*** [[Brachiopoda]]\n*** [[Mollusca]]\n*** [[Annelida]]\n*** [[Echiura]]"}},"i":0}}]}'> Heywan Dabeşandina zanistî Sercîhan: Eukaryota Cîhan: Animalia Linnaeus, 1758 Fîlûmên heywanan Binecîhan Parazoa Porifera (an jî) Calcarea Silicarea Binecîhan Eumetazoa Placozoa Radiata (ne aşkera ye) Ctenophora Cnidaria Trilobozoa (mirî ye) Bilateria (ne aşkera ye) Orthonectida Rhombozoa Acoelomorpha Chaetognatha Jorefîlûm Deuterostomia Stûnpiştdar Hemichordata Echinodermata Xenoturbellida Vetulicolia (mirî ye) Jorefîlûm Ecdysozoa Kinorhyncha Loricifera Priapulida Nematoda Nematomorpha Lobopodia (mirî ye) Onychophora Tardigrada Girêçikpê Jorefîlûm Platyzoa Platyhelminthes Gastrotricha Rotifera Acanthocephala Gnathostomulida Micrognathozoa Cycliophora Jorefîlûm Lophotrochozoa Sipuncula Hyolitha (mirî ye) Nemertea Phoronida Bryozoa Entoprocta Brachiopoda Mollusca Annelida Echiura Heywan (ajal, lawir, rawir, giyanewer, canewer û ajel jî tê gotin) heyîneyên jînewer ên pirşaneyî ne yên ku organîzmayên jînde yan mirî dixwin. Bi giştî, lawir masûlke û sîstemeke tûre hene û di laşê de valahiyek e ji bo helandina xwarinê heye. Heywanên li Kurdistanê [biguhêre | çavkaniyê biguhêre] Amfîbyûmên li Kurdistanê (Amphibia) Balindeyên li Kurdistanê (Aves) Mêş û mûr (Insecta) Guhandarên li Kurdistanê (Mammalia) Masiyên hestîdar ên li Kurdistanê (Osteichthyes) Xizindeyên li Kurdistanê (Reptilia) Heywanên kedî li Kurdistanê [biguhêre | çavkaniyê biguhêre]  Gotara bingehîn: Lawirên kedî li Kurdistanê Cureyên segan li Kurdistanê Bi hezaran sal in ku canewer tên kedîkirin. Xelkê ji bo fêda xwe, heywan xwedî kirine. Dibêjin kûçik heywanê herî pêşî e ku kedî bûye. Kûçik dikarin malê bipên, nêçîrê bikin, kerî û garanan li hev ragirin. Wek nimûne, meriv dikare gerdûman bavêje pey hespan, lê siwar be û pê kar bike. Meriv mange, mîh û bizinan jî ji bo goşt, şîr, çerm û hiriyê xwedî dike. Mirîşk hêkan dikin. Merivan mêşhingiv jî ”kedî” kirine. Hin heywan jî ji bo kêf û xweşiyê hatine kedîkirin. Piştî kedîkirinê hin ajel hatine guhartin û hin cinsên nû peyde bûne. Wek nimûne, ger meriv kûçik û tajiyan bigêhîne hev, cewrikê ku ji wan çê dibe cinsekî nû ye, em jê re dibêjin toltajî. An jî ger ker biçe ser hespê, hêstir ji wan çê dibe ku ew jî dibe cinsekî (celebeke) nû. Heywanên malovî [biguhêre | çavkaniyê biguhêre]  Gotara bingehîn: Heywanên kedî Hesp, mih, mange, mirîşk, beraz, werdek, gamêş, bizin, qaz, hêştir û ker çend ji heywanên navmalê ne ku li gelek welatan hene. Piraniya wan li welatên germ dijîn. Gamêş li Hindistanê û li gelek ciyên din hene. Ew heywanên barkêş in, lê meriv wan ji bo şîr jî xwedî dike. Li gelek welatên Asya û bakûrê Afrîkayê hêstir hene. Hêstir ji bo kar û barkêşiyê tên xwedîkirin, lê meriv dikare li wan siwar be jî. Ker, bêtir li derûdora Deryaya Spî û Rojhilata Navîn hene. Heywanên navmalê [biguhêre | çavkaniyê biguhêre]  Gotara bingehîn: Lawirên navmalê Hin ajelên navmalê bi piranî di hundirê malê de ne. Hin ji wan ne kedî ne, ger meriv wan berde der, diçin û venagerin. Heywanên navmalê, bêtir ji bo hogiriyê tên xwedî kirin. Piraniya wan di qefes û akvaryûman de tên xwedî kirin. Wek nimûne, bi piranî çûkên evînê, mişkê hindî û masiyên akvaryûman in. Heywanên derveyî malê [biguhêre | çavkaniyê biguhêre]  Gotara bingehîn: Heywanên kovî  Gotara bingehîn: Heywanên derveyî malê Hin lawirên kedî, normal li derveyî malê dijîn. Wek nimûne, bi qasî ku sebra kêrguh, kûçik û pisîkan li hundirê malê tê, hewqas jî kêfa wan ji derveyî malê re tê. Pisîk li gor kêfa xwe diçe der û tê hundir. Hinek heywanên din [biguhêre | çavkaniyê biguhêre] Axtapot Babiyan Beq Beqbejî Beqerî Beraz Berazê kovî Bilbil Bizin Canî Cirdon Çûk Darkutok Delfîn-Yûnis Dînozor Dûvmeqesk Dik Ejdiya Elok Eylo Fîl Şêrê avê Fok Çavkanî [biguhêre | çavkaniyê biguhêre] Girêdanên derve [biguhêre | çavkaniyê biguhêre]  Li Wikimedia Commons medyayên di warê Heywan de hene. Animalia, ser Wîkîcureyê. Tree of Life Project Animal Diversity Web – University of Michigan's database of animals, showing taxonomic classification, images, and other information. ARKiveGirêdana arşîvê 2016-04-27 li ser Wayback Machine – multimedia database of worldwide endangered/protected species and common species of UK. Scientific American Magazine (December 2005 Issue) – Getting a Leg Up on Land About the evolution of four-limbed animals from fish. n g b Polên mayî yên cîhanê lawiran (Animalia) gor binecîhanê Parazoa Porifera Calcarea Demospongiae Hexactinellida Placozoa Trichoplax Mesozoa Orthonectida Dicyemida Monoblastozoa Eumetazoa Radiata Ctenophora Cnidaria Anthozoa Hydrozoa Scyphozoa Cubozoa Staurozoa Myxozoa Polypodiozoa Bilateria Protostomia Ecdysozoa Cycloneuralia Scalidophora Kinorhyncha Loricifera Priapulida Nematoida Nematoda Nematomorpha Panarthropoda Onychophora Tardigrada Arthropoda Lobopodia Lophotrochozoa Spiralia Platyzoa Platyhelminthes Gastrotricha Gnathifera Rotifera Acanthocephala Gnathostomulida Micrognathozoa Cycliophora Trochozoa Sipuncula Nemertea Mollusca Annelida Lophophorata Phoronida Brachiopoda Bryozoa (?) Entoprocta (?) Deuterostomia Ambulacraria Xenacoelomorpha Acoelomorpha (Acoela) Nemertodermatida Xenoturbellida Echinodermata Hemichordata Chordata Craniata Vertebrata Myxini Cephalochordata Tunicata Basal/disputed Chaetognatha Danegehên kontrola otorîteyê Neteweyî Fransa BnF data Almanya Îsraêl DYA Japon živočichové</span>"}]]}'>Komara Çekî mnohobuněční</span>"}]]}'>2 Yên din NARA Ensîklopediya Îslamê Ji "https://ku.wikipedia.org/w/index.php?title=Heywan&oldid=2062679" hatiye standin. Kategorî: Heywan Termînolojiya biyolojiyê Kategoriyên veşartî: Articles with 'species' microformats Taxoboxes with no color Webarchive template wayback links Gotarên bi rêbera BNF Gotarên bi rêbera BNFdata Gotarên bi rêbera GND Gotarên bi rêbera J9U Gotarên bi rêbera LCCN Go…