XML — Vikipediya Məzmuna keç Əsas menyu Əsas menyu yan panelə köçür gizlə Naviqasiya Ana səhifə Kənd meydanı İcma portalı Son dəyişikliklər Təsadüfi məqalə Xüsusi səhifələr Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Yaxşı məqalələr Məqalə namizədləri Mövzulu ay Xüsusi Bizimlə əlaqə Kömək Axtar Axtar Görünüş İanə et Hesab yarat Daxil ol Şəxsi alətlər İanə et Hesab yarat Daxil ol Mündəricat yan panelə köçür gizlə Giriş 1 İnkişafı 2 İstifadəsi 3 XML fayllarını işləmə XML fayllarını işləmə alt bölməsini göstər/gizlə 3.1 Sax 4 Nümunə 5 Həmçinin bax 6 İstinadlar 7 Ədəbiyyat 8 Xarici keçidlər Mündəricatı göstər/gizlət XML 78 dildə Afrikaans Aragonés العربية Башҡортса Žemaitėška Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Български বাংলা Bosanski Català کوردی Čeština Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Nordfriisk Gaeilge Galego עברית हिन्दी Hrvatski Magyar Հայերեն Interlingua Bahasa Indonesia Íslenska Italiano 日本語 Jawa Қазақша 한국어 Кыргызча Lombard Lietuvių Latviešu Македонски മലയാളം Монгол Bahasa Melayu Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Polski Português Română Русский Srpskohrvatski / српскохрватски සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Soomaaliga Shqip Српски / srpski Svenska Kiswahili தமிழ் తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Türkçe Українська اردو Vèneto Tiếng Việt 吴语 粵語 中文 Keçidləri redaktə et Məqalə Müzakirə azərbaycanca Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Alətlər Alətlər yan panelə köçür gizlə Fəaliyyətlər Oxu Redaktə Vikimətni redaktə et Tarixçəyə bax Ümumi Səhifəyə keçidlər Əlaqəli redaktələr Fayl yüklə Daimi keçid Səhifə məlumatları Bu səhifəyə istinad et Qısaldılmış URL əldə et Köhnə ayrışdırıcıya keç Çap et/ixrac Kitab yarat PDF kimi yüklə Çap versiyası Digər layihələrdə Vikianbar Vikikitab Vikidata elementi Görünüş yan panelə köçür gizlə Vikipediya, azad ensiklopediya Bu məqalədə heç bir məlumatın mənbəsi göstərilməmişdir. Lütfən, etibarlı mənbələr əlavə etməklə məqaləni təkmilləşdirməyə kömək edin. Qərəz yaradan mənbəsiz hissələr müzakirəsiz silinə bilər. XML Yaradılma tarixi 1998[1] Tərtibatçılar W3C Fayl sonluğu .xml[2] w3.org/XML  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar Extensible Markup Language (genişlənən işarələmə dili, qısaca XML) — həm insanlar həm informasiya əməliyyat sistemləri tərəfindən asanca oxuna biləcək sənədlər yaratmağa yarayan, W3C tərəfindən təyin olunmuş bir standartdır. Bu xüsusiyyəti ilə məlumat saxlamanız yanında fərqli sistemlər arasında məlumat mübadiləsi etməyə yarayan bir ara format vəzifəsi də görər. SGML'in sadələşdirilmiş bir alt hinidir. XML - ing. <eks-em-el> (Extensible Markup Language – genişlənəbilən nişanlama dili) – World-Wide Web sənədlərini formatlaşdırmaq üçün metadil, SGML dilinin altçoxluğu. Con Bosak’ın (Jon Bosak) rəhbərliyi altında işlənib hazırlanıb və 1998-ci ildə W3C tərəfindən təklif olunub. XML verilmiş mövzu sahəsinin sənədlərinin spesifikasını nəzərə alan nişanlama dilləri yaratmağa imkan verir (məsələn, MathML, XLink, SMIL, XSL və s.). XML-sənədi iki hissədən ibarətdir: istifadə olunan dilin təyinindən və sənədin özündən. Dilin təyini DTD şablonları vasitəsilə verilir və istər sənədin olduğu faylda, istərsə də ayrıca saxlanıla bilər. İnkişafı [redaktə | vikimətni redaktə et] XML-in dizayneri, HTML-i də hazırlamış olan Tim Berners Leedir. Dilin təşkil edilməsi də W3C 'nin məhsuludur. Kompleks kod yazımı şəklində görünən kataloqu, əslində bir qrafikdir. İstifadəsi [redaktə | vikimətni redaktə et] Hal-hazırda bir çox proqram, digər proqramlarla məlumat mübadiləsini XML formatı üzərindən etməkdədir. Bundan başqa XMLi əsas format olaraq istifadə tətbiqlərə, məlumat tabanlarına rast gəlmək mümkündür. Microsoft 'un inkişaf etdirdiyi . NET texnologiyasında istifadə edilən DataSet obyektləri XML formatındadır. Bundan başqa, XML, ofis tətbiqlərinin alt quruluşu halına gətirilmişdir. Məzmunun, sənəd quruluşunun və şəklin bir-birindən ayrı ələ alınması XMLi Verilənlər bazasının idarəetmə sistemlərinin ideal formatı halına gətirmişdir. XML fayllarını işləmə [redaktə | vikimətni redaktə et] Sax [redaktə | vikimətni redaktə et] Hadisə əsaslı, leksik işləmə. Faylda içərisindəki hər düyün bir geri-bəsləmə (callback) funksiyası vasitəsi ilə istəkçi koda tanınır. Bu quruluşu səbəbiylə olduqca sürətli və təsirlidir, ancaq XML faylından təsadüfi düyün nəqliyyatı olduqca çətindir; Hədəf düyünləri çatmaq üçün, hər dəfə faylı ən başından işləmək məcburiyyətindəsiniz. Nümunə [redaktə | vikimətni redaktə et] XML sənədləri ağac məlumat quruluşunda olarlar. Müstəqil quruluşu yaradarkən, məzmun və ya im xüsusiyyəti olaraq, ya da iki im arasında göstərilir (bax. nümunə). Quruluşla əlaqədar detallar DTD (Document Type Definition), ya da XML Schema adı verilən xarici sənədlər ilə təyin olunur. Aşağıdakı nümunə bir XML sənədində məlumatın necə nəzərdə tutulduğunu göstərir. \n <istifadeci id=\"1\">\n <ad>A</ad>\n <soyad>B</soyad>\n </istifadeci>\n <istifadeci id=\"2\">\n <ad>C</ad>\n <soyad>D</soyad>\n </istifadeci>\n <istifadeci id=\"5\">\n <ad>E</ad>\n <soyad>F</soyad>\n </istifadeci>\n <istifadeci id=\"8\">\n <ad>G</ad>\n <soyad>H</soyad>\n </istifadeci>\n <!- Comments-->\n </istifadeciler>\n"}}'> <istifadeciler> <istifadeci id="1"> <ad>A</ad> <soyad>B</soyad> </istifadeci> <istifadeci id="2"> <ad>C</ad> <soyad>D</soyad> </istifadeci> <istifadeci id="5"> <ad>E</ad> <soyad>F</soyad> </istifadeci> <istifadeci id="8"> <ad>G</ad> <soyad>H</soyad> </istifadeci> <!- Comments--> </istifadeciler> <istifadeci id="1"> element, <istifadeci id="1">attribut,<ad>C</ad>elementin tərkibi,<!- Comments--> Komment adlanır. Həmçinin bax [redaktə | vikimətni redaktə et] İstinadlar [redaktə | vikimətni redaktə et] ↑ https://www.w3.org/TR/1998/REC-xml-19980210. ↑ https://www.file-extension.info/format/xml. Ədəbiyyat [redaktə | vikimətni redaktə et] İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı, 996 s. Xarici keçidlər [redaktə | vikimətni redaktə et] Digər layihələrdə Vikikitabda əlaqəli kitablar Vikianbarda əlaqəli mediafayllar w3.org/XML — rəsmi saytı Semantik veb Arxa plan Məlumat bazası Hipermətn İnternet Ontologiya Semantika Semantik şəbəkələr World Wide Web Alt mövzular Məlumat fəzaları Hiperməlumat Bağlantılı məlumat Qaydalara əsaslanan sistemlər Tətbiqlər Semantik analitika Semantik broker Semantik hesablama Semantik xəritəçi Semantik uyğunluq Semantik nəşriyyat Semantik əsaslandırıcı Semantik axtarış Semantik xidmət yönümlü arxitektura Semantik viki Solid Əlaqəli mövzular Kollektiv kəşfiyyat Açıqlama məntiqi Folksonomiya Coğrafi etiketləmə İnformasiya arxitekturası Məlumat çıxarılması Məlumat idarəetməsi Məlumat təqdimatı və əsaslandırma Kitabxana 2.0 Rəqəmsal kitabxana Rəqəmsal humanitar elmlər Metaməlumatlar İstinad Tematik xəritə Veb 2.0 Veb mühəndislik Web Science Trust Standartlar Sintaksis və dəstəkləyici texnologiyalar HTTP IRI URI RDF üçlük RDF/XML JSON-LD Turtle TriG Notation3 N-Triples TriX (W3C standardı deyil) RRID SPARQL XML Semantic HTML Sxemlər, ontologiyalar və qaydalar Common Logic OWL RDFS Rule Interchange Format Semantic Web Rule Language ALPS SHACL Semantik annotasiya eRDF GRDDL Microdata Microformatlar RDFa SAWSDL Facebook Platform Ümumi lüğətlər DOAP Dublin Core FOAF Schema.org SIOC SKOS Mikroformat lüğətləri hAtom hCalendar hCard hProduct hRecipe hReview W3C Məhsullar və standardlar Tövsiyələr ActivityPub Activity Streams ARIA Canonical XML CDF CSS Animations Flexbox Grid DOM Geolocation API HTML HTML5 IndexedDB ITS JSON-LD Linked Data Notifications MathML Micropub OWL PLS RDF Schema SISR SKOS SMIL SOAP SRGS SRI SSML SVG Filter Effects SCXML SHACL SPARQL Timed text VoiceXML WoT TD Web storage WSDL Webmention WebSub XHTML +RDFa XML Base Encryption Events Information Set Namespace Schema Signature XForms XInclude XLink XOP XPath 2.0 3.x XPointer XProc XQuery XSL XSL-FO XSLT elementləri Qeydlər IndieAuth XAdES XBL XHTML+SMIL XUP Hazırlanma prosesində olanlar CCXML CURIE EME InkML MSE RIF SMIL Timesheets sXBL WebGPU WebXR XFDL XFrames XMLHttpRequest Təlimatlar Web Content Accessibility Guidelines Təşəbbüslər Markup Validation Service Web Accessibility Initiative Veb-komponentlər Ləğv edilmiş C-HTML HDML JSSS PGML VML WebPlatform XHTML+MathML+SVG Köhnəlmiş P3P Təşkilatlar World Wide Web Foundation İşçi qruplar TAG CSS SVG WebAssembly WebAuthn WHATWG İcma və biznes qrupları Web Advertising BG WebAssembly CG Bağlanmış qruplar Device Description (DDWG) HTML Multimodal Interaction Activity (MMI) Proqramlar CERN httpd Libwww Brauzerlər Line Mode (1990–) Arena (1993–98) Agora (1994–97) Argo (1994–97) Amaya (brauzer/redaktor, 1996–2012) Konfranslar World Wide Web Conference (IW3C) Steering Committee (IW3C2) First conference ("WWW1", 1994) Android Android Go Müqayisə Proqram tərtibatı Proqramlaşdırma aləti Rəsmi Android Runtime (ART) Android SDK Android Debug Bridge (ADB) Fastboot Android App Bundle Android application package (APK) Bionic Dalvik Firebase Google Cloud Messaging (GCM) Firebase Cloud Messaging (FCM) Google Mobile Services (GMS) Native development kit (NDK) Open accessory development kit (OADK) RenderScript Skia AdMob Material Design Fonts Droid Roboto Noto Google Developers Digər OpenBinder Apache Harmony OpenJDK Gradle İnteqrasiya olunmuş inkişaf mühitləri (IDE) Android Studio IntelliJ IDEA Eclipse Android Development Tools (ADT) App Inventor Dillər, verilənlər bazaları Java Kotlin XML C C++ SQLite Virtual reallıq (VR) Cardboard Daydream Tədbirlər, icmalar Google I/O Developer Challenge Developer Lab Android Open Source Project (AOSP) Versiyalar Cupcake (1.5) Donut (1.6) Eclair (2.0–2.1) Froyo (2.2) Gingerbread (2.3) Honeycomb (3.x) Ice Cream Sandwich (4.0) Jelly Bean (4.1–4.3) KitKat (4.4) Lollipop (5.x) Marshmallow (6.0) Nougat (7.x) Oreo (8.x) Pie (9) 10 11 12 13 14 Törəmələri Android Automotive Android Things TV cihazları Wear OS Cihazlar Pixel C Pixel & Pixel XL 2 & 2 XL 3 & 3 XL 3a & 3a XL 4 & 4 XL 4a & 4a (5G) 5 5a 6 & 6 Pro 6a 7 & 7 Pro 7a Fold Nexus One S Galaxy Nexus 4 10 Q 5 5X 6 6P 7 2012 2013 9 Player Play edition HTC One (M7) HTC One (M8) LG G Pad 8.3 Moto G Samsung Galaxy S4 Sony Xperia Z Ultra Android One digər smartfonlar Özəl paylanmalar AliOS Android-x86 Remix OS AOKP Baidu Yi Barnes & Noble Nook CalyxOS ColorOS realme UI CopperheadOS EMUI Magic UI Fire OS Flyme OS GrapheneOS LeWa OS LineageOS /e/ CrDroid CyanogenMod DivestOS iodéOS Kali NetHunter LiteOS MicroG MIUI MIUI for POCO Nokia X software platform OmniROM OPhone OxygenOS PixelExperience Pixel UI Replicant Resurrection Remix OS SlimRoms TCL UI Ubuntu for Android XobotOS ZUI Önyükləmə və bərpa Önyükləmə prosesi Bərpa modu TWRP ClockworkMod Fastboot API Google Maps Google Play Services SafetyNet Google Search Alternativ UI Asus ZenUI ColorOS EMUI Flyme OS XOLO Hive HTC Sense LG UX Optimus UI MIUI Motoblur One UI Experience TouchWiz OxygenOS Pixel UI Xper…