Fungi - Vicipaedia Jump to content Main menu Main menu move to sidebar hide Navigatio Pagina prima Novissima Pagina fortuita Categoriae Nuper mutata Paginae speciales Communitas Invitatio Taberna Auxilium Quaerere Quaerere Appearance Donationes Sibi nomen imponere Nomen dare Instrumenta personalia Donationes Sibi nomen imponere Nomen dare Index move to sidebar hide Initium 1 Etymologia 2 Proprietates 3 Diversitas 4 Mycologia Toggle Mycologia subsection 4.1 Historia 5 Morphologia Toggle Morphologia subsection 5.1 Structurae Microscopicae 5.2 Structurae Macroscopicae 6 Crescentia et Physiologia 7 Reproductio Toggle Reproductio subsection 7.1 Reproductio Asexualis 7.2 Reproduction Sexualis 7.2.1 Dispersio sporarum 7.2.2 Homothallismus 7.2.3 Alii processus sexuales 8 Notae 9 Bibliographia 10 Nexus externi Toggle the table of contents Fungi 190 languages Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés अंगिका العربية الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Atikamekw Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Български বাংলা Brezhoneg Bosanski Буряад Català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Cebuano ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Чӑвашла Cymraeg Dansk Dagbanli Deutsch Dolnoserbski Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Võro Føroyskt Français Nordfriisk Frysk Gaeilge Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego گیلکی Avañe'ẽ Gaelg 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Bahasa Indonesia Interlingue Ilokano ГӀалгӀай Íslenska Italiano 日本語 Patois Jawa ქართული Gĩkũyũ Қазақша ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Kurdî Kernowek Кыргызча Lëtzebuergesch Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála Lietuvių Latviešu Мокшень Malagasy Македонски മലയാളം Монгол मराठी Bahasa Melayu မြန်မာဘာသာ Эрзянь مازِرونی Nāhuatl Napulitano Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Li Niha Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Diné bizaad Occitan Livvinkarjala Oromoo Ирон ਪੰਜਾਬੀ Kapampangan Polski Piemontèis پنجابی پښتو Português Runa Simi Română Русский Русиньскый संस्कृतम् Саха тыла Sardu Sicilianu Scots سنڌي Davvisámegiella Srpskohrvatski / српскохрватски Taclḥit සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Anarâškielâ Soomaaliga Shqip Српски / srpski Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili Ślůnski தமிழ் ತುಳು తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Tagalog Lea faka-Tonga Toki pona Türkçe Татарча / tatarça Удмурт ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Vèneto Tiếng Việt Volapük Walon Winaray 吴语 Хальмг IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Nexus recensere Res Disputatio Latina Legere Recensere Fontem recensere Historiam inspicere Instrumenta Tools move to sidebar hide Actions Legere Recensere Fontem recensere Historiam inspicere General Nexus ad paginam Nuper mutata annexorum Fasciculum imponere Nexus perpetuus De hac pagina Hanc paginam citare Get shortened URL Switch to legacy parser Imprimere vel exportare Librum creare Paginam formā PDF prehendere Forma impressibilis Inceptis aliis Vicimedia Communia Vicispecies Res Wikidata Appearance move to sidebar hide E Vicipaedia Haec commentatio vicificanda est ut rationibus qualitatis propositis obtemperet. Quapropter rogamus ut corrigas, praecipue introductionem, formam, nexusque extra et intra Vicipaediam. −2 Latinitas huius paginae dubia est. Corrige si potes. Vide {{latinitas}}. [[Recens]]}}"},"image":{"wt":"Fungi_collage.jpg"},"image_width":{"wt":"280px"},"image_caption":{"wt":"A summa sinistra secundum horologii motum: <br>''[[Amanita muscaria]]'', basidiomyceta; <br>''[[Sarcoscypha coccinea]]'', ascomyceta; <br>panis [[mucor]]e tectus; <br>[[Chytridiomycota|chytridiomycotum]]; <br>[[conidiophorum]] ''[[Aspergillus|Aspergilli]]''."},"image_alt":{"wt":""},"domain":{"wt":"[[Eukaryota]]"},"unranked_regnum":{"wt":"[[Opisthokonta]]"},"regnum":{"wt":"Fungi"},"regnum_authority":{"wt":"([[Carolus Linnaeus|L.]], [[1753]]) R.T. Moore, 1980<ref name=Moore1980>{{cite journal |author=Moore RT. |year=[[1980]]| title=Taxonomic proposals for the classification of marine yeasts and other yeast-like fungi including the smuts |journal=Botanica Marina |volume=23 |pages=361–73}}.</ref>"},"subdivision_ranks":{"wt":"Subregna/Phyla/Subphyla<ref>Systema taxinomicum hic praebitum fundatur in investigatione anni 2007 a Hibbett et al. facta.</ref>"},"subdivision":{"wt":": [[Blastocladiomycota]]\n: [[Chytridiomycota]]\n: [[Glomeromycota]]\n: [[Microsporidia]]\n: [[Neocallimastigomycota]]\n\n[[Dikarya]] (quae [[Deuteromycota]] continent)\n\n: [[Ascomycota]]\n:: [[Pezizomycotina]]\n:: [[Saccharomycotina]]\n:: [[Taphrinomycotina]]\n: [[Basidiomycota]]\n:: [[Agaricomycotina]]\n:: [[Pucciniomycotina]]\n:: [[Ustilaginomycotina]]\n\nSubphyla [[incertae sedis]]\n\n: [[Entomophthoromycotina]]\n: [[Kickxellomycotina]]\n: [[Mucoromycotina]]\n: [[Zoopagomycotina]]"}},"i":0}}]}'> A summa sinistra secundum horologii motum: Amanita muscaria, basidiomyceta; Sarcoscypha coccinea, ascomyceta; panis mucore tectus; chytridiomycotum; conidiophorum Aspergilli. Eukaryota —  Fungi (L., 1753) R.T. Moore, 1980[1]     Palaeontologia 410–0 m.a.: Devonium > Recens pЄ Є O S D C P T I K pg n Subdivisiones: Subregna/Phyla/Subphyla[2] : Blastocladiomycota Chytridiomycota Glomeromycota Microsporidia Neocallimastigomycota Dikarya (quae Deuteromycota continent) Ascomycota Pezizomycotina Saccharomycotina Taphrinomycotina Basidiomycota Agaricomycotina Pucciniomycotina Ustilaginomycotina Subphyla incertae sedis Entomophthoromycotina Kickxellomycotina Mucoromycotina Zoopagomycotina Fungi sunt taxinomicum organismorum eukaryotorum regnum, quod non solum fungos carnosos sensu vulgari definitos, sed etiam fermenta(en) et mucores(en) complectitur. Quae genera vitae, cum Plantis, Animalibus, et Protistis[3] aut Protozois, Chromstisque[4] numerantur. Parietes cellulares habent qui chitinam continent, sed cellulares plantarum aliquarumque protistarum parietes in cellulosa? consistentes continent. Haec et aliae differentiae monstrant fungos unam rem esse organismorum cognatorum, etiam Eumycotorum appellatorum, quae proavum communem habent; aliis verbis, sunt grex monophyleticus. Petrus Antonius Micheli primas fungorum descriptiones anno 1729 edidit. Fungi, ut animalia, heterotrophi sunt: cibum sibi comparant, moleculas organicas solutas absorbentes, plerumque enzymata digestiva in ambitum suum secernentes. Photosynthesin non efficiunt. Crescendo moventur, nisi per sporas (paucae flagelles habent) quae per aerem aut aquam ferri possunt. Praecipui decompositores in systematibus oecologicis sunt. Hae atque aliae differentiae fungos in unum coetum organismorum cognatorum collocant, qui Eumycota (id est fungi veri sive Eumycetes) nominatur, quorum omnes ab uno communi antenato oriuntur (scilicet coetum monophyleticum efficiunt), quod quoque interpretatione phylogenetica moleculari vehementer confirmatur. Hic coetus fungalis differt a myxomycetibus (id est mucilagineis mycetibus) et oomycetibus (mycetibus aquaticis), qui specie similes sunt sed structurā alieni. Disciplina biologiae quae de fungis tractat mycologia appellatur (a Graeco μύκης 'fungus'). Olim mycologia pars botanicae habebatur, sed nunc notum est fungos geneticē propius animalibus quam plantis cognatos esse. Fungi, per totum orbem terrarum abundantes, plerumque sunt obscuri, quod structurae eorum parvae sunt et vitae crypticae in solo aut in materia mortua aguntur. Fungi comprehendunt symbiontes plantarum, animalium, vel aliorum fungorum, necnon parasitos. Manifesti fieri possunt tempore fructificationis, sive ut fungi carniosi sive ut mucores. Fungi munus praecipuum explent in decompositione materiae organicae, atque partes fundamentales habent in circulatione et commutatione nutrimentorum in ambitu naturali. Iam diu adhibiti sunt ut cibus hominum directus, forma fungorum carnosorum et tuberae; ut agens fermentandi in pane; et in fermentatione variarum rerum cibariarum, ut vini, cerevisiae, et condimenti soiae. Ab decennio 1940, fungi adhibentur ad antibiotica efficienda, et nuper etiam varia enzymata a fungis producta in industria et in detergentibus adhibentur. Fungi etiam utuntur ut pesticida biologica ad herbas nocivas, morbos plantarum, et insecta pestifera coercenda. Multae species composita bioactiva (dicta mycotoxina) efficiunt, ut alkaloida et polyketida, quae animalibus, etiam hominibus, toxica sunt. Structurae fructificationis nonnullarum specierum substantiis psychotropicis continentur, quae ludo aut in ceremoniis spiritualibus traditionalibus consumuntur. Fungi etiam materias arte fabricatas atque aedificia dissolvere possunt, et magni momenti pathogeni hominum et aliorum animalium fieri. Damna frugum morbis fungalis (ut morbo explosivo oryzae) aut corruptione ciborum orta magnum effectum habere possunt in suppeditatione alimentorum humanorum atque in oeconomiis localibus. Regnum Fungorum amplissimam varietatem taxonum complectitur, quae diversissimas oecologias, rationes cyclorum vitalium, et morphologias ostendunt, a chytridibus aquaticis unicellularibus usque ad fungos magnos carnosos. Attamen parum de vera biodiversitate huius regni cognitum est; numerus specierum aestimatur 2.2–3.8 milliones.[5] Ex his tantum circiter 148,000 descripta sunt; plus quam 8,000 plantis nocent et saltem 300 hominibus pathogenae esse sciuntur. Ex quo tempore Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon, et Elias Magnus Fries saeculis 18 et 19 fundamenta taxonomiae posuerunt, fungi secundum morphologiam (exempli gratia colorem sporarum vel notas microscopicas) aut physiologiam dispositi sunt. Progressus in genetica moleculari viam patefecerunt ut analyses DNA in taxonomiam includerentur, quod interdum coetus historicos morphologia aliisque notis fundatos in dubium vocavit. Investigationes phylogeneticae ineunte saeculo 21 editae novam formam classificationis intra regnum fungorum effecerunt, quod nunc in unum subregnum, septem phyla, et decem subphyla dividitur. Etymologia [recensere | fontem recensere] Vocabulus fungus a σφόγγος ('spongia') vocabulo Graeco derivatur, quod ad structuram et figuram macroscopicam fungorum et mucorum refertur. Eadem radix in aliis linguis invenitur, ut in Schwamm (Theodisce, 'spongia') et Schimmel ('mucor'). Vocabula mycologia e Graecis μύκης et λόγος derivatur. Significat studium scientificum de fungis. Forma adiectiva Latina mycologicus, -a, -um iam anno 1796 in opere de hac re a Christiano Henrico Persoon edito apparuit. Coetus omnium fungorum in certa regione praesentium mycobiota appellatur (nomen plurale, singulari caret). Vocabulum mycota saepe eodem sensu adhibetur, sed multi auctores id pro synonymo verbi Fungi ponunt. Propositum est etiam vocabulum funga, minus ambiguum et morphologicē faunae ac florae simile.[6] Commissio Species Survival Commission (SSC) Unionis Internationalis pro Conservatione Naturae (IUCN) mense Augusto anni 2021 suadivit ut locutio fauna et flora substitueretur forma fauna, flora et funga. Proprietates [recensere | fontem recensere] Antequam methodi moleculares ad analysin phylogeneticam introductae sunt, taxonomi fungos ad regnum plantarum pertinere putabant, ob similitudines in ratione vitae: f…