Basa - Wikipédia Menyang kontèn Menu pokok Menu pokok lih menyang wilah sisih dhelikaké Pandhu Arah Pendhapa Owahan anyar Warta anyar Kaca anyar Kaca sembarang Kaca mirunggan community Angkringan Paguyuban Pitulung Cithakan Wikipédia Bab Wikipédia Bak wedhi Golèk Golèk Praèn Nyumbang dana Gawé akun Mlebu log Piranti pribadi Nyumbang dana Gawé akun Mlebu log Pratélaning isi lih menyang wilah sisih dhelikaké Wiwitan 1 Warna-warnané basa 2 Struktur lan Unsur Basa 3 Paguyuban basa Gulingkan subbagian Paguyuban basa 3.1 Basa-basa laladan ing Indonésia 3.2 Basa-basa ing dunya 4 Pranala njaba 5 Sitiran Gulingkan daftar isi Basa 276 basa Аԥсшәа Acèh Afrikaans Alemannisch Алтай тил አማርኛ Pangcah Aragonés Ænglisc अंगिका العربية ܐܪܡܝܐ الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu Авар अवधी Aymar aru Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Batak Toba Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Bislama Banjar ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ Bamanankan বাংলা བོད་ཡིག Brezhoneg Bosanski Batak Mandailing Буряад Català Chavacano de Zamboanga 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano Chamoru ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Kaszëbsczi Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ Чӑвашла Cymraeg Dansk Dagbanli Deutsch Zazaki डोटेली ދިވެހިބަސް ཇོང་ཁ Ελληνικά Emiliàn e rumagnòl English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Mfantse Fulfulde Suomi Võro Na Vosa Vakaviti Føroyskt Français Arpetan Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego گیلکی Avañe'ẽ गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni Bahasa Hulontalo 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 ગુજરાતી Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Արեւմտահայերէն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Iñupiatun Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Medžuslovjansky Italiano 日本語 Patois La .lojban. ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Tyap Kongo Kumoring Gĩkũyũ Қазақша ភាសាខ្មែរ ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 Перем коми Къарачай-малкъар کٲشُر Ripoarisch Kurdî Коми Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лакку Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latgaļu Latviešu Madhurâ मैथिली Basa Banyumasan Мокшень Malagasy Олык марий Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ मराठी Bahasa Melayu Malti မြန်မာဘာသာ مازِرونی Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Li Niha Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Novial ߒߞߏ Nouormand Occitan ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Kapampangan Papiamentu Picard Deitsch पालि Polski Piemontèis پنجابی پښتو Português Pinayuanan Runa Simi Rumantsch Romani čhib Română Armãneashti Русский Русиньскый संस्कृतम् Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots سنڌي Davvisámegiella Sängö Srpskohrvatski / српскохрватски Taclḥit සිංහල Simple English Slovenčina سرائیکی Slovenščina Gagana Samoa Anarâškielâ ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Sranantongo Sesotho Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili Ślůnski Sakizaya தமிழ் ತುಳು తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Tolışi Toki pona Tok Pisin Türkçe Seediq Xitsonga Татарча / tatarça Twi ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tshivenda Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt Volapük Walon Winaray Wolof 吴语 IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh Zeêuws ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Besut pranala Artikel Parembugan Jawa Waca Besut Besut sumber Deleng sajarah Piranti Piranti lih menyang wilah sisih dhelikaké Laku Waca Besut Besut sumber Deleng sajarah Umum Pranala mréné Owahan magepokan Unggah Pranala permanèn Katerangan kaca Nyitir kaca iki URL cekak Beralih ke parser lama Cithak/kirim Gawé buku Undhuh dadi PDF Vèrsi cithak Ing proyèk liya Wikimedia Commons Wiji Wikidata Praèn lih menyang wilah sisih dhelikaké Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa Lukisan primitif ing mural ing Teotihuacan, Meksiko ingkang nggambaraken tiyang ingkang nggulung gulung saka tutuk, nglambangaken basa (abad kaping-2). Basa minangka sistem komunikasi simbolik ingkang dipun-ginakaken déning manungsa kanggé kaperluan interaksi sosial. Sistem iki kalebu panggunan simbol-simbol, utawa tembung, ingkang dipun-ginakaken kanggé nyatakaken lan ngéwahaken pikiran, rasa, lan idé-idé. Basa dados médhia éksprési diri lan kanggé nglestarekaken budaya lan elmu. Basa minangka sarana penting kanggé ngewahi lan nyimpen informasi, lan ugi minangka alat kanggé ngawujudaken interaksi sosial. Manungsa migunakaken basa ing saben aspek urip, wiwit saka komunikasi sadidinten ngantos ing bidang ilmiah lan sastra. Basa manungsa punika misuwur amargi kaanekaragan budaya lan sajarahipun, kanthi pangowahan ingkang katingal nyata antawisipun budaya sarta salami mangsa. Estimasi ingkang tepat gumantung dhumateng pamisah (dikotomi) ingkang dipundamel antawisipun basa lan dialek.[1] Basa uga minangka médhia kanggé nglestarekaken lan nyebarken budaya. Ing lestantunipun, basa ngewahi lan nyimpen nilai, adat-istiadat, lan tradhisi saking generasi tumuju generasi sanesipun. Kajawi punika, basa dados sarana kanggé nggathukaken lan nggayuh pahaman antar-wong ing macem-macem latar belakang budaya lan sosial. Kanthi wujud sastra, dongeng, lan crita rakyat, basa dados alat kanggé nglestarekaken lan ngrumat khasanah budaya. Saben basa nduwèni cara dhewe kanggé ngrumusaké lan nyatakaké idé lan émosi, nggawé saben basa duwé keunikan lan keindahan dhewe. Saben basa nduwéni struktur lan aturan dhéwé-dhéwé. Struktur basa iki nyakup sawetara unsur utama kayata fonologi (sistem swara), morfologi (struktur lan bentuk tembung), lan sintaksis (aturan nggawe kalimat lan struktur frasa). Kosakata lan gramatika saben basa beda-beda, nyebabaké saben basa duwéni ciri khas lan kapasitas ékspresi dhéwé. Struktur lan aturan basa iki nduweni peran penting ing cara manungsa nyatakaké lan ngolah informasi. Kanthi mangertos struktur lan aturan basa, siji bisa luwih ngerti carane basa bisa ngemot lan nglestarekaken budaya lan pengetahuan. Basa-basa ngalami evolusi lan kaanekaragaman sakmenika, lan sejarah evolusinipun saged dipunrekonstruksi kanthi membandhingake basa-basa modhèren kanggé netepaken sipat-sipat ingkang kedah dipunkagungan déning basa moyangipun supados tahap-tahap pambangunan ingkang saklajengipun saged kedah dumadi. Sekelompok basa ingkang ndherek saking moyang ingkang sami dipuntepang minangka kulawarga basa; tinimbangipun, basa ingkang sampun kabuktèkaken boten gadhah sedherek saking basa sanèsipun, ingkang gesang utawi boten, kawastanan minangka basa isèlat. Ugi wonten akèh basa-basa ingkang dereng kabuktèkaken sedherekipun, lan basa-basa ingkang saged kemawon boten naté wonten. Konsensus akademis ngemot manawi antawisipun 50% dumugi 90% basa ingkang dipunrembag ing wiwitan abad kaping 21 punika saged kemawon sampun dados punah ing taun 2100.[2] Warna-warnané basa [besut | besut sumber] Basa Lisan inggih punika satunggaling cara komunikasi ingkang kaginakaken déning manungsa, ingkang ngginakaken tembung-tembung ingkang kacithak saking kosakata ingkang ageng (kirang langkung 10.000 tembung). Basa lisan punika dipuncampuraken kalih maneka warni jeneng lan dipunpocapaken ngginakaken organ cangkem. Tembung-tembung ingkang dipunpocapaken punika katata dadi untaian frasa lan ukara ingkang dipungrupaken miturut tatanan sintaksis. Frasa-frasa lan ukara punika dados alat komunikasi ingkang wigati, amargi ngandharaken gagasan lan pikiranipun tiyang. Basa lisan punika ugi dipun-ginakaken dhateng gayutan sosial, edukasi, lan budaya, dadosipun satunggaling aspek penting dhateng identitas lan kebudayaan tiyang. Basa Aksara inggih punika satunggaling cara komunikasi ingkang kaginakaken déning manungsa, ingkang ngginakaken tembung-tembung ingkang kacithak saking kosakata ingkang ageng (kirang langkung 10.000 tembung). Basa tulisan punika katulis wonten ing médhia kados dluwang, blabak, komputer, lan médhia sanèsipun. Cara puniki dados satunggaling alat komunikasi ingkang wigati amargi saged nyimpen lan nyebaraken informasi kanthi cara ingkang langgeng. Basa aksara punika ugi dados alat kanggé nglestarekaken kabudayan lan sastra, ugi minangka jembatan kanggé silaturahmi antar-budaya lan antar-generasi. Tiyang saged ngrasakaken lan mangertosi gagasan ingkang dipunsebataken déning panulis sanajan sampun mangsa suwé. Basa Isarat inggih punika satunggaling wangun basa ingkang ngutamakaken basa awak lan obahing lambé, dene boten ngginakaken swara minangka médhia komunikasi. Kaum tunarungu inggih punika golongan utami ingkang ngginakaken basa puniki. Basa isarat punika dipun-ginakaken ngginakaken kombinasi saking tangan, orientasi lan obahing tangan, lengen, lan awak, sarta ekspresi praupan kanggé ngungkapaken pikiran lan gagasan. Basa isarat punika penting dhumateng komunitas tunarungu amargi nyedhiyakaken cara kanggé komunikasi ingkang efektif lan inklusif. Basa isarat ugi minangka jembatan kanggé komunikasi antar-tiyang ingkang gadhah kabetahan beda ing babagan pangrungu lan komunikasi. Struktur lan Unsur Basa [besut | besut sumber] Fonem punika satunggaling unit dasar swanten ing basa ingkang gadhah fungsi nyawisaké makna. Saben fonem gadhah ciri swanten ingkang bénten, ingkang saget ngowahi arti tembung. Dados, ing basa Inggris, fonem /p/ lan /b/ bénten ing cara wicanten mlipir lan kacipet, lan punika nyawisaké bedanipun arti tembung "pat" lan "bat". Fonem mboten namung kalebet swanten konsonan lan vokal, ananging ugi kalebet unsur-unsur swanten sanèsipun kayata nada, tekanan, lan intonasi. Pasinaon babagan fonem punika wigatos tumrap nyinaoni struktur fonologis basa, lan ugi mbantu nyinaoni lan ngatasi masalah wicanten lan pangerten basa. Fonologi punika salah satunggaling cabang linguistik ingkang nyinaoni babagan fonem. Aspèk punika wigatos amargi swanten dados tihang saking wicanten lan serat ing saben basa. Fonologi nyinaoni caranipun swanten individu lan kombinasi swanten dipun-ginakaken ing basa kanggé nyiptakaken makna lan bédanipun antawisipun tembung. Ugi kalebet nyinaoni intonasi lan tekanan swanten, ingkang saget ngowahi arti utawi nambah diménsi ékspresi ing basa. Fonologi saget béda-béda miturut basa lan dialek, ngasilaké ciri khas saking saben basa. Penelitian babagan fonologi saget mbantu mangertosi caranipun anak sinau wicanten lan mangertosi basa, lan ugi saget mbantu diagnosa lan ngatasi masalah wicanten. Morfem punika satunggaling unit makna panglempit ing basa, saget ugi dipunanggep minangka unit dasar saking konstruksi morfologi. Saben morfem gadhah arti ingkang mandhiri lan mboten saget dipunpecah dados unsur-unsur ingkang langkung alit tanpa kalebet artinipun. Morfem dipuncela dados kalih, inggih punika morfem bébas lan morfem terikat. Morfem bébas saget dipunanggep minangka tembung ingkang gadhah makna nalika dipunucapaken dhéwé, kayata "buku" utawi "lari". Déné morfem terikat mbutuhaken dipungabung kaliyan morfem sanèsipun kanggé nggawé arti, kayata awalan "ber-" utawi akhiran "-an"…