Sitoloji - Vikipedi İçeriğe atla Ana menü Ana menü kenar çubuğuna taşı gizle Dolaşım Anasayfa Hakkımızda İçindekiler Rastgele madde Seçkin içerik Yakınımdakiler Katılım Deneme tahtası Köy çeşmesi Son değişiklikler Dosya yükle Topluluk portali Wikimedia dükkânı Yardım Özel sayfalar Ara Ara Görünüm Bağış yapın Hesap oluştur Oturum aç Kişisel araçlar Bağış yapın Hesap oluştur Oturum aç İçindekiler kenar çubuğuna taşı gizle Giriş 1 Tarihi 2 Süreçler Süreçler alt bölümünü aç/kapa 2.1 Proteinlerin taşınması 2.2 Diğer hücresel süreçler 3 Kayda değer hücre biyologları 4 Kaynakça İçindekiler tablosunu değiştir Sitoloji 85 dil العربية Asturianu Azərbaycanca Български বাংলা Bosanski Català کوردی Čeština Cymraeg Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Frysk Gaeilge Galego 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Hrvatski Magyar Interlingua Bahasa Indonesia Ido Íslenska Italiano 日本語 Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Қазақша 한국어 Latina Lëtzebuergesch Lingua Franca Nova Latviešu Македонски മലയാളം Монгол Bahasa Melayu नेपाल भाषा Nederlands Norsk bokmål Novial Occitan ਪੰਜਾਬੀ Polski پنجابی پښتو Português Română Русский Саха тыла Scots Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip Српски / srpski Svenska தமிழ் తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Tagalog Татарча / tatarça Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tiếng Việt Winaray 吴语 მარგალური 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Bağlantıları değiştir Madde Tartışma Türkçe Oku Değiştir Kaynağı değiştir Geçmişi gör Araçlar Araçlar kenar çubuğuna taşı gizle Eylemler Oku Değiştir Kaynağı değiştir Geçmişi gör Genel Sayfaya bağlantılar İlgili değişiklikler Kalıcı bağlantı Sayfa bilgisi Bu sayfayı kaynak göster Kısaltılmış URL'yi al Eski ayrıştırıcıya geç Yazdır/dışa aktar Bir kitap oluştur PDF olarak indir Basılmaya uygun görünüm Diğer projelerde Wikimedia Commons Vikiveri ögesi Görünüm kenar çubuğuna taşı gizle Vikipedi, özgür ansiklopedi Hücreleri moleküler bileşenleri açısından inceleme Biyoloji Yaşam bilimi Dizin Ana hatlar Sözlük Tarih (Zaman çizelgesi) Temel bileşenler Hücre teorisi Ekosistem Evrim Filogenetik Yaşamın özellikleri Adaptasyon Enerji işlemesi Büyüme Düzen Düzenleme Üreme Çevreye verilen tepki Yaşamın üst âlemleri ve âlemleri Arkea Bakteri Ökaryotlar (Hayvanlar, Mantarlar, Bitkiler, Protistler) Dallar Abiyogenez Aerobiyoloji Agronomi Agrostoloji Anatomi Astrobiyoloji Bakteriyoloji Beslenme Bilişsel biyoloji Biyocoğrafya Biyofizik Biyoenformatik Biyoistatistik Biyojeoloji Biyokimya Biyomekanik Biyomühendislik Biyosemiyotik Biyoteknoloji Botanik Dendroloji Deniz biyolojisi Ekolojik genetik Ekoloji Embriyoloji Entomoloji Epidemiyoloji Epigenetik Etoloji Evrimsel biyoloji Farmakoloji Fikoloji Filogenetik Fizyoloji Fotobiyoloji Gelişim biyolojisi Genetik Genomik Gerontoloji Gelişimsel plastisite Herpetoloji Hesaplamalı biyoloji Histoloji Hücresel mikrobiyoloji İhtiyoloji İmmünoloji İnsan biyolojisi Jeobiyoloji Kimyasal biyoloji Koruma biyolojisi Kriyobiyoloji Kronobiyoloji Kuantum biyolojisi Lipidoloji Matematiksel biyoloji Mammaloji Mikoloji Mikrobiyoloji Moleküler biyoloji Morfoloji Neontoloji Nörobilim Ornitoloji Ontojeni Osteoloji Paleontoloji Parazitoloji Patoloji Pomoloji Primatoloji Proteomik Protistoloji Radyobiyoloji Sentetik biyoloji Sistematik Sistem biyolojisi Sitogenetik Sitoloji Sosyobiyoloji Taksonomi Tarım bilimi Tatlı su biyolojisi Teratoloji Toksikoloji Üreme biyolojisi Virofizik Viroloji Yapısal biyoloji Zenobiyoloji Zooloji Araştırma Biyolog (liste) Biyoloji ödülleri listesi Dergiler listesi Araştırma yöntemleri listesi Çözülmemiş problemler listesi Uygulamalar Tarım bilimi Biyomedikal bilimler Sağlık teknolojisi  Kategori g t d Sitoloji veya hücre biyolojisi, kökü Yunancadaki kytos, barındırıcı kelimesidir), hücrelerin fizyolojisini, yapısını, içerdiği organelleri, bulunduğu ortamla olan ilişkisini, yaşam döngüsünü, bölünmesini ve ölümünü inceleyen bir bilim dalıdır. Bu işlem hem moleküler hem de mikroskobik ölçüde gerçekleştirilir. Sitoloji araştırmaları, bakteriler ve protozoa gibi tek hücreli organizmalardan, insan gibi çok hücreli organizmalara kadar büyük bir alana yayılır. Hücrelerin oluşumu ve görevleri hakkında bilgi edinmek, bütün biyolojik bilimlerin temelini oluşturur. Değişik hücre türleri arasındaki farklılık ve benzerlikleri ortaya çıkarmak, özellikle de moleküler biyolojinin yanı sıra kanser araştırmaları ve gelişim biyolojisi gibi biyomedikal alanlara çok büyük katkıda bulunur. Bir araştırmadan öğrenilen bilgiler, evrensel bazı teorileri ortaya çıkardığından, bir türün hücresinden edinilen bilgiler diğer türlere de uygulanılabilir hale gelir. Sitolojideki araştırmalar, özellikle genetik, biyokimya, moleküler biyoloji ve gelişim biyolojisine katkıda bulunur. Tarihi [değiştir | kaynağı değiştir] Hücreler ilk olarak 17. yüzyılda Avrupa'da bileşik mikroskobun icadıyla görüldü. 1665 yılında Robert Hooke, bir mantar parçasına baktıktan ve hücre benzeri bir yapıyı gözlemledikten sonra tüm canlı organizmaların yapı taşını "hücreler" olarak adlandırdı.[1] Ancak bu hücreler ölüydü ve bir hücrenin gerçek genel bileşenlerine dair hiçbir gösterge vermedi. Birkaç yıl sonra, 1674'te Anton Van Leeuwenhoek, alglerin inceleyerek canlı hücreleri analiz eden ilk kişi oldu. Bütün bunlar, tüm canlıların hücrelerden oluştuğunu ve hücrelerin, organizmaların işlevsel ve yapısal birimi olduğunu belirten hücre teorisinden önce geldi. Birkaç yıl sonra Rudolf Virchow, hücre teorisine daha fazla katkıda bulundu ve tüm hücrelerin önceden var olan hücrelerin bölünmesinden geldiğini ekledi.[2] Hücre teorisi yaygın olarak kabul edilmesine rağmen, geçerliliğini sorgulayan birçok çalışma vardır. Örneğin virüsler; zar, hücre organeli gibi canlı bir hücrenin ortak özelliklerinden ve kendi kendilerine üreme yeteneğinden yoksundur.[3] Bilim insanları, virüslerin canlı olup olmadıklarına ve hücre teorisiyle uyuşup uyuşmadıklarına karar vermek için mücadele ettiler. Süreçler [değiştir | kaynağı değiştir] Proteinlerin taşınması [değiştir | kaynağı değiştir] Proteinler (kırmızı 'RDP' ve yeşil 'GFP' flüorasanı genetik olarak artırılmış proteinler) bir hücrenin değişik yerlerinde bulunur. Proteinin her bir türü genellikle hücrenin belirli bir bölümüne gönderilir. Hücre biyolojisinin önemli bir parçası da hücre içindeki değişik bölgelere gönderilen veya hücre dışına salgılanan proteinlerin moleküler mekanizmasının incelenmesidir. Proteinlerin pek çoğu sitoplazmadaki ribozomlarda sentezlenir. Bu süreç ayrıca protein biyosentezi veya basitçe protein translasyonu olarak bilinir. Bazı proteinler, zarlara dahil olacak proteinler gibi (zar proteinleri olarak bilinir), sentez sırasında endoplazmik retikuluma (ER) taşınırlar. Bu süreç, Golgi cisimciğine taşınma ve orada gerçekleşen birkaç işlemle devam eder. Zar proteinleri, Golgi'den hücre zarına, diğer hücre altı yapılara gidebilir veya hücreden dışarı salgılanabilir. Endoplazmik retikulum ve Golgi sırasıyla, "zar proteini sentez bölümü" ve "zar proteini işleme bölümü" olarak düşünülebilir. Proteinlerin bu bölümler boyunca yarı-durağan akışı vardır. ER ve Golgi'ye yerleşmiş olan proteinler, diğer proteinlerle birleşirler ancak kendi bölgelerinden ayrılmazlar. Diğer proteinler ER ve Golgi'den geçerek hücre zarına "akarlar". Motor proteinler, zar proteini içeren vezikülleri, akson terminalleri gibi hücrenin uzak parçalarına giden hücre iskeleti yolları boyunca taşır. Sitoplazmada üretilen bazı proteinler kendilerini mitokondri veya çekirdeğe taşınmak için hedef göstermek gibi yapısal özelliklere sahiptir. Bazı mitokondrial proteinler, mitokondri içinde üretilir ve mitokondrial DNA tarafından kodlanır. Bitkilerde, kloroplast da bazı hücre proteinlerini üretir. Hücre dışı ve hücre yüzeyindeki parçalanması hedeflenmiş proteinler, endositoz veziküllerine katılmaları üzerine hücre içi yapılara geri dönebilirler. Bu veziküllerden bazıları proteinlerin kendi amino asitlerine yıkıldığı yerde lizozomla kaynaşırlar. Bazı zar proteinlerinin yıkımı, daha hücre yüzeyindeyken sekretazlar tarafından bölündüğünde başlar. Sitoplazmada işlevini yerine getiren proteinler genelde proteazomlar tarafından yıkılır. Diğer hücresel süreçler [değiştir | kaynağı değiştir] Aktif taşıma ve Pasif taşıma - Moleküllerin hücre içine ve dışına hareketi Otofaji - Hücrenin, kendi iç yapılarını veya mikrobiyal işgalcileri yeme işlemi Adezyon - Doku ve hücreleri bir arada tutma Hücre bölünmesi - yavru hücrelerin oluşumuyla sonuçlanan ve ökaryot hücrelerde gerçekleşen bir hücresel süreç; ayrı ayrı iki temel türü vardır: mitoz ve mayoz, eşeyli ve eşeysiz. Hücre taşınması: Kemotaksi, Kasılım, sil ve kamçı Hücre sinyalleşmesi - Dışarıdan gelen sinyaller tarafından hücre davranışlarının düzenlenmesi. DNA tamiri ve Hücre ölümü Metabolizma: Glikoliz, Hücresel solunum, Fotosentez Transkripsiyon ve mRNA uçbirleşimi - gen ekspresyonu. Kayda değer hücre biyologları [değiştir | kaynağı değiştir] Anton van Leeuwenhoek Günter Blobel Marc Kirschner Peter Agree Keith R. Porter Ira Mellman Paul Nurse H. Robert Horvitz Christian de Duve Edmund Beecher Wilson Peter D. Mitchell Michael Swann George Emil Palade Geoffrey M. Cooper Kaynakça [değiştir | kaynağı değiştir] ↑ Hooke, Robert (September 1665). Micrographia.  ↑ Gupta, P. (1 Aralık 2005). Cell and Molecular Biology. Rastogi Publications. s. 11. ISBN 978-8171338177.  ↑ Kendrick, Karolyn (1 Ocak 2010). Chemistry in Medicine. Benchmark Education Company. s. 26. ISBN 978-1450928526.  g t d Moleküler biyoloji ve Sitoloji Sitoloji ana hatları  · Moleküler biyoloji tarihi Biyoteknoloji Biyoenformatik Klonlama Genetik mühendisliği Genetiği değiştirilmiş organizmalar Kök hücreler Aşılama Sitoloji Hücre döngüsü Hücre sinyalleri Hücreler Hücre İskeleti Organeller Membran biyolojisi Sinyal iletimi Klon (hücre biyolojisi) Gelişimsel biyoloji Yaşlanma Embriyoloji Morfojenler Gastrulasyon Büyüme faktörleri Nörülasyon Teratojenler Genetik Uygulamalı genetik Kromozomlar DNA Genetik bozukluklar Genetik mühendisliği Genler Genetikçiler Moleküler genetik Mutasyon Popülasyon genetiği RNA Mikrobiyoloji Antibiyotikler Bakteriyoloji Ekstremofiller Mantarlar Mikrobiyologlar Mikoloji Viroloji İmmünoloji: monoklonal antikorlar poliklonal B hücre yanıtı somatik hipermutasyon Moleküler biyoloji Biyokimyacılar Biyokimya konuları Biyomoleküller Moleküler biyoloji Moleküler biyologlar Peptitler Proteinler Biyolojik teknikler ve araçlar Klonlama Elektroforez Yerinde hibridizasyon Gen nakavtı Mikroskoplar Northern blot Polimeraz zincir reaksiyonu Western blot Southern blot g t d Hücre ve organellerin yapıları Endomembran sistem Hücre zarı Çekirdek Çekirdekçik Endoplazmik retikulum Golgi aygıtı Parentezom Otofaji Veziküller Eksozom Lizozom Endozom Fagozom Koful Sitoplazmik granül Melanozom Peroksizom Glioksizom Weibel-Palade cisimciği Hücre iskeleti Mikrofilamentler Ara filamentler Mikrotübüller Prokaryotik hücre iskeleti MTOMlar …