Qortora · Search · Indexed page

tr.wikipedia.orgFetched 2026-08-17T13:50:57Z

Bitki - Vikipedi

Bitki - Vikipedi İçeriğe atla Ana menü Ana menü kenar çubuğuna taşı gizle Dolaşım Anasayfa Hakkımızda İçindekiler Rastgele madde Seçkin içerik Yakınımdakiler Katılım Deneme tahtası Köy çeşmesi Son değişiklikler Dosya yükle Topluluk portali Wikimedia d…

Open original source · Full cached text

Bitki - Vikipedi İçeriğe atla Ana menü Ana menü kenar çubuğuna taşı gizle Dolaşım Anasayfa Hakkımızda İçindekiler Rastgele madde Seçkin içerik Yakınımdakiler Katılım Deneme tahtası Köy çeşmesi Son değişiklikler Dosya yükle Topluluk portali Wikimedia dükkânı Yardım Özel sayfalar Ara Ara Görünüm Bağış yapın Hesap oluştur Oturum aç Kişisel araçlar Bağış yapın Hesap oluştur Oturum aç İçindekiler kenar çubuğuna taşı gizle Giriş 1 Tanımı Tanımı alt bölümünü aç/kapa 1.1 Taksonomik tarihçe 2 Evrimi Evrimi alt bölümünü aç/kapa 2.1 Çeşitlilik 2.2 Evrimsel Tarihçe 3 Ayrıca bakınız 4 Kaynakça 5 Konuyla ilgili yayınlar 6 Dış bağlantılar İçindekiler tablosunu değiştir Bitki 238 dil Аԥсшәа Acèh Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc अंगिका العربية الدارجة مصرى অসমীয়া Asturianu अवधी Aymar aru Azərbaycanca تۆرکجه Башҡортса Basa Bali Boarisch Žemaitėška Bikol Central Беларуская (тарашкевіца) Беларуская Betawi Български भोजपुरी Banjar বাংলা Brezhoneg Bosanski Буряад Català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Čeština Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Zazaki Dolnoserbski Kadazandusun डोटेली ދިވެހިބަސް Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Võro Na Vosa Vakaviti Føroyskt Français Arpetan Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Kriyòl gwiyannen Gàidhlig Galego Avañe'ẽ Gaelg Hausa 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Interlingua Jaku Iban Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Ilokano ГӀалгӀай Ido Íslenska Italiano ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Jju Адыгэбзэ Kabɩyɛ Tyap Gĩkũyũ Қазақша ភាសាខ្មែរ ಕನ್ನಡ Yerwa Kanuri 한국어 کٲشُر Kurdî Kernowek Latina Ladino Lëtzebuergesch Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Ligure Ladin Lombard Lingála ລາວ Lietuvių Latgaļu Latviešu मैथिली Basa Banyumasan Malagasy Олык марий Minangkabau Македонски മലയാളം Монгол ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ ဘာသာမန် मराठी Кырык мары Bahasa Melayu Malti Mirandés မြန်မာဘာသာ Эрзянь مازِرونی Nāhuatl Napulitano Nedersaksies Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Nederlands Norsk nynorsk Norsk bokmål Nouormand Occitan Livvinkarjala Oromoo ଓଡ଼ିଆ Ирон ਪੰਜਾਬੀ Kapampangan Papiamentu Picard Polski Piemontèis پنجابی پښتو Português Runa Simi ရခိုင် Română Armãneashti Tarandíne Русский Русиньскый Ikinyarwanda संस्कृतम् Саха тыла Sardu Sicilianu Scots سنڌي Srpskohrvatski / српскохрватски සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski SiSwati Sesotho Seeltersk Sunda Svenska Kiswahili Ślůnski Sakizaya தமிழ் Tayal తెలుగు Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Lea faka-Tonga Toki pona Tok Pisin Татарча / tatarça ChiTumbuka Удмурт ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha / ўзбекча Tshivenda Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt West-Vlams Walon Winaray Wolof 吴语 IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá Vahcuengh Zeêuws 文言 閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語 中文 IsiZulu Bağlantıları değiştir Madde Tartışma Türkçe Oku Değiştir Kaynağı değiştir Geçmişi gör Araçlar Araçlar kenar çubuğuna taşı gizle Eylemler Oku Değiştir Kaynağı değiştir Geçmişi gör Genel Sayfaya bağlantılar İlgili değişiklikler Kalıcı bağlantı Sayfa bilgisi Bu sayfayı kaynak göster Kısaltılmış URL'yi al Eski ayrıştırıcıya geç Yazdır/dışa aktar Bir kitap oluştur PDF olarak indir Basılmaya uygun görünüm Diğer projelerde Abstract Wikipedia Wikimedia Commons Vikitür Vikisöz Vikiveri ögesi Görünüm kenar çubuğuna taşı gizle Vikipedi, özgür ansiklopedi Kenrick & Crane 1997</small>\n** [[Yeşil algler|Chlorophyta]]\n* '''[[Streptobionta]]''' <small>Kenrick & Crane 1997</small>\n** [[Klebsormidiophyceae]]\n** [[Charophyta]] (stoneworts)\n** [[Chaetosphaeridiales]]\n** [[Coleochaetophyta]]\n** [[Zygnematophyta]]\n** [[Embryophyte|Embryophyta]] <small>Engler, 1892</small> (kara bitkileri)\n*** [[Ciğer otları|Marchantiophyta]] (ciğer otları)\n*** [[Moss|Bryophyta]] (kara yosunları)\n*** [[Boynuz otları|Anthocerotophyta]] (boynuz otları)\n*** †[[Horneophyta]]\n*** †[[Aglaophyta]]\n*** [[Tracheophyta]] (damarlı bitkiler)"},"sinonimler":{"wt":"* [[Viridiplantae]] <small>Cavalier-Smith 1981</small><ref name=CavalierSmith1981>{{Akademik dergi kaynağı |ad=T. |soyadı=Cavalier-Smith|yıl=1981|başlık=Eukaryote kingdoms: Seven or nine?|url=https://archive.org/details/bio-systems_1981_14_3-4/page/461 |dergi=BioSystems|cilt=14|sayı=3–4|sayfalar=461-481|doi=10.1016/0303-2647(81)90050-2|pmid=7337818|issn= 0303-2647}}</ref>\n* Chlorobionta <small>Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis and McCourt 2004</small><ref name=LewisMcCourt>{{Akademik dergi kaynağı|soyadı1=Lewis|ad1=L.A.|ad2=R.M.|soyadı2=McCourt|yıl=2004|başlık=Green algae and the origin of land plants|dergi=American Journal of Botany|cilt=91|sayı=10|sayfalar=1535-1556|doi=10.3732/ajb.91.10.1535|pmid=21652308}}</ref>\n* Chlorobiota <small>Kenrick and Crane 1997</small><ref name=KenrickCrane1997>{{Kitap kaynağı |soyadı1=Kenrick|ad1=Paul|soyadı2=Crane|ad2=Peter R.|tarih=1997|başlık=The origin and early diversification of land plants: A cladistic study|url=https://archive.org/details/originearlydiver0000kenr|yer=Washington, D.C.|yayıncı=Smithsonian Institution Press|isbn=978-1-56098-730-7}}</ref>\n* Chloroplastida <small>Adl et al., 2005 </small><ref name=Adl>{{Akademik dergi kaynağı|yazarlar=Adl, S.M.|yıl=2005|başlık=The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists|dergi=The Journal of Eukaryotic Microbiology|cilt= 52|sayı=5|sayfalar=399-451|doi=10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x |yazarlarıgöster=etal|pmid=16248873|s2cid=8060916|doi-access=ücretsiz}}</ref>\n* Phyta <small>Barkley 1939</small> emend. <small>Holt & Uidica 2007</small>\n* Cormophyta <small>Endlicher, 1836</small>\n* Cormobionta <small>Rothmaler, 1948</small>\n* Euplanta <small>Barkley, 1949</small>\n* Telomobionta <small>Takhtajan, 1964</small>\n* Embryobionta <small>Cronquist et al., 1966</small>\n* Metaphyta <small>Whittaker, 1969</small>"}},"i":0}}]}'>Bitkiler Yaşadığı dönem aralığı: 1600-0 myö Mezoproterozoyik-Günümüz  Had'n Arkeen Proterozoyik Fa. Biyolojik sınıflandırma Üst âlem: Eukaryota Klad: Diaphoretickes (sırasız): Archaeplastida Âlem: Plantae sensu Copeland, 1956 Şubeler Chlorokybophyta Mesostigmatophyta Spirotaenia Chlorobionta Kenrick & Crane 1997 Chlorophyta Streptobionta Kenrick & Crane 1997 Klebsormidiophyceae Charophyta (stoneworts) Chaetosphaeridiales Coleochaetophyta Zygnematophyta Embryophyta Engler, 1892 (kara bitkileri) Marchantiophyta (ciğer otları) Bryophyta (kara yosunları) Anthocerotophyta (boynuz otları) †Horneophyta †Aglaophyta Tracheophyta (damarlı bitkiler) Sinonimler Viridiplantae Cavalier-Smith 1981[1] Chlorobionta Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis and McCourt 2004[2] Chlorobiota Kenrick and Crane 1997[3] Chloroplastida Adl et al., 2005 [4] Phyta Barkley 1939 emend. Holt & Uidica 2007 Cormophyta Endlicher, 1836 Cormobionta Rothmaler, 1948 Euplanta Barkley, 1949 Telomobionta Takhtajan, 1964 Embryobionta Cronquist et al., 1966 Metaphyta Whittaker, 1969 Biyoloji Yaşam bilimi Dizin Ana hatlar Sözlük Tarih (Zaman çizelgesi) Temel bileşenler Hücre teorisi Ekosistem Evrim Filogenetik Yaşamın özellikleri Adaptasyon Enerji işlemesi Büyüme Düzen Düzenleme Üreme Çevreye verilen tepki Yaşamın üst âlemleri ve âlemleri Arkea Bakteri Ökaryotlar (Hayvanlar, Mantarlar, Bitkiler, Protistler) Dallar Abiyogenez Aerobiyoloji Agronomi Agrostoloji Anatomi Astrobiyoloji Bakteriyoloji Beslenme Bilişsel biyoloji Biyocoğrafya Biyofizik Biyoenformatik Biyoistatistik Biyojeoloji Biyokimya Biyomekanik Biyomühendislik Biyosemiyotik Biyoteknoloji Botanik Dendroloji Deniz biyolojisi Ekolojik genetik Ekoloji Embriyoloji Entomoloji Epidemiyoloji Epigenetik Etoloji Evrimsel biyoloji Farmakoloji Fikoloji Filogenetik Fizyoloji Fotobiyoloji Gelişim biyolojisi Genetik Genomik Gerontoloji Gelişimsel plastisite Herpetoloji Hesaplamalı biyoloji Histoloji Hücresel mikrobiyoloji İhtiyoloji İmmünoloji İnsan biyolojisi Jeobiyoloji Kimyasal biyoloji Koruma biyolojisi Kriyobiyoloji Kronobiyoloji Kuantum biyolojisi Lipidoloji Matematiksel biyoloji Mammaloji Mikoloji Mikrobiyoloji Moleküler biyoloji Morfoloji Neontoloji Nörobilim Ornitoloji Ontojeni Osteoloji Paleontoloji Parazitoloji Patoloji Pomoloji Primatoloji Proteomik Protistoloji Radyobiyoloji Sentetik biyoloji Sistematik Sistem biyolojisi Sitogenetik Sitoloji Sosyobiyoloji Taksonomi Tarım bilimi Tatlı su biyolojisi Teratoloji Toksikoloji Üreme biyolojisi Virofizik Viroloji Yapısal biyoloji Zenobiyoloji Zooloji Araştırma Biyolog (liste) Biyoloji ödülleri listesi Dergiler listesi Araştırma yöntemleri listesi Çözülmemiş problemler listesi Uygulamalar Tarım bilimi Biyomedikal bilimler Sağlık teknolojisi  Kategori g t d Bitkiler, ağırlıklı olarak fotosentetik ökaryot canlılardır. Tarihsel olarak bitkiler alemi, algler ve mantarlar da dahil olmak üzere hayvan olmayan tüm canlıları kapsarken, günümüzde mevcut tüm tanımlamalar prokaryotları, mantarları ve bazı algleri hariç tutar. Tanımlamalardan birine göre: Çiçekli bitkiler, kozalaklı bitkiler ve diğer açık tohumlular, eğrelti otları ve benzerleri, boynuz otları, ciğer otları, kara yosunları ve yeşil algler hep birlikte Viridiplantae (Latince "yeşil bitkiler") adı verilen kladı oluştururlar. Buna kırmızı ve esmer algler dahil değildir. Bitkilerin çoğu çok hücreli canlılardır. Yeşil bitkiler; enerjilerinin çoğunu, siyanobakterilerle endosimbiyoz sonucu oluştuğu düşünülen kloroplastları aracılığıyla, fotosentez yoluyla, güneş ışığından elde ederler. Kloroplastlar, bitkilere yeşil rengini veren klorofil a ve b'yi içerir. Bazı bitkiler parazitik veya mikotropiktirler ve normal miktarlarda klorofil üretme ya da fotosentez yapma yeteneklerini kaybetmişlerdir ancak yine de çiçekleri, meyveleri ve tohumları vardır. Bitkilerde eşeysiz üreme yaygın olarak görülmesine karşın eşeyli üreme ve nesillerin değişimi karakteristik özellikleridir. 320.000 civarında bitki türü vardır ve bunların büyük çoğunluğu (260.000 ila 290.000 kadarı) tohum üretir.[5] Yeşil bitkiler, Dünya'nın moleküler oksijeninin önemli bir bölümünü üretirler[6] ve ekosistemlerin çoğuna temel teşkil ederler. Tahıl, meyve ve sebze üreten bitkiler insan beslenmesinin temelini oluştururlar ve binlerce yıldır evcilleştirilmektedirler. Bitkilerin; süsleme amacıyla, yapı malzemesi olarak, yazı malzemesi olarak ve kültürel açıdan birçok kullanımı vardır. Ayrıca bitkiler, ilaçlar ve psikoaktif maddeler için çok önemli bir kaynaktır. Bitkiler konusunda yapılan bilimsel çalışmalar biyolojinin bir alt dalı olan botaniğin konusudur. Tanımı [değiştir | kaynağı değiştir] Taksonomik tarihçe [değiştir | kaynağı değiştir] Tüm canlılar, bitkiler ve hayvanlar olmak üzere geleneksel olarak iki gruba ayrılırdı. Bu sınıflandırma,…